Category: Խառը — Մառը

⁹Երբ Օնանը հասկացաւ, որ զաւակը իրենը չի լինի, իր եղբօր կնոջ ծոցը մտնելիս սերմը թափեց գետին, որպէսզի զաւակ չտայ իր եղբօրը։ ¹⁰Օնանի արածը Աստծուն դուր չեկաւ, ուստի նրա հոգին էլ առաւ։ 

Ծննդոց 38

Սռռա՜հ, Կիկիմո՛ն:

Օ՜, սիրելի՛ Հոմո՛ւնկուլուս,

Դո՛ւ, դուրսպրծո՛ւկ Բենիամին:

Յախախոտա սիսիոլին,

Սռռա՜հ ու դուրս թափիր հոգիդ:

Ձեռքերդ հեռու կոկորդիցս,

Ազազիէլ,

Բե՛լ, այրի՛ր սրան,

Խնդրեմ:

Օ՜, սիրելի Հոմո՛ւնկուլուս,

Ծորա Թամարի արգանդից,

Մագլցիր անխնամ հեշտոցի մազածածկույթով

Վեր, Վե՛ր, Վե՜ր:

Սռռա՜հ, Կիկիմո՛ն:

Լցրո՛ւ տաճարիս ճաքերը,

Լո՛ւյս պայթեցրու,

Հա՜վետ:

Օ՜, Ապո՛ֆիս` բարձրյա՛լս,

Ողողի՛ր ինձ.

Հանձնվում եմ:

Սռռա՜հ, Գիլգամեշ,

Ընկերացիր ներսիս Էնկիդուի հետ,

Հաղթիր ինքդ քեզ:

Օ՜, Իշխան Ճանճիկ,

Հալվում եմ,

Սռռա՜հ:

Ձեռքս գրպանիս,

Շփվում եմ հետդ,

Բարի՛ Մամոնա.

Քեզ շատ են սիրում:

Սիլիսիոն կաղատ

Բակմալիս բյինխյոլ,

Հանգչիր հղիի,

Փորիկ-ճաղատին:

Քո բարձ-կրծքերը

Հանգիստս են,Ամեն:

Լիկիլյոն, աքբեր,

Կուսության արյուն:

Շունչ քաշիր.

Պատիր ճակատդ սառը քրտինքով,

Տարածիր սեռական բույրդ,

Օ՜, Մարգարիտ, Սռռա՜հ:

Ծի՛տս, չտառապե՜ս,

Պայքարն անիմաստ է,

Ջուր խմիր,

Վաճառիր հոգիդ, մարմինդ,

Ինձ,

Ազատվի՛ր,

Սռռա՜հ:

_Խչո՛, ասա՛՝ `ՍԱՍՆՍԿԻ:

_Սասիսկիյ:

_Արա, խո դու ղզիկ չե՞ս, մի քիչ տղավարի ասա, ասա՛՝ՍԱՍՆՍԿԻ:

_Սասիսկիյ:

_Արա, յանըմ ի՞նչ եմ ասում, սկի ես չեմ տենց ասում. նրբերշիկ եմ ասում: Բայց, Խչո, դու, մեկ ա, ղզիկ ես:

_Ազ, էս թղթի կտորը Մոսկվայից եմ առել, քսան դոլլար փող եմ տվել, վրեն էլ հիերոգլիֆով գրված ա ` ՓՈՂ: Համ էլ աղոթած ա:

_Ու դու կարծում ես, որ էս թղթի կտորը մեր բիզնեսին հաջողությո՞ւն կբերի:

_Ազ, դե աղոթած ա, համ էլ լիքը փող եմ տվել սրան:

_ Իզուր:

_Մի լոմկի:

_Ռաֆ, ասում եմ` Իզուր: Բիզնեսի համար գործ ա պետք անել, ոչ թե սնահավատություններին տրվել:

_Ճիշտ ես ասում: Ուրեմն վաղվանից գործի ես գալիս ժամը իննից ոչ ուշ: Ու տենց ամեն օր:

_Էղավ,_ ասում եմ ես, ու բացում ենք բլոտի, կներեք, պոկերի սեղանն ու խաղում մինչ ուշ առավոտ: Առավոտյան ժամը տասնմեկն անց կես լվացվում եմ ու գնում տուն. Դալոյ ռաբոտա:

Ռաֆոն միշտ փնտրտուքների մեջ է: Ռաֆոյի համար կարևորը ինքնության բացահայտումն է` սեփական ԵՍի` լիարժեքորեն հասկացված լինելու ձգտումը: Նա, ցավոք, այդ պայքարում միշտ պարտվողի դերում է, բայց կարևորը` չի կորցնում հույսը, սայթաքում է, նույնիսկ երբեմն ընկնում, բայց էլի շարունակում է ԻՐ ՊԱՅՔԱՐԸ:

_Էն ո՞ւմ հառռռռռռռփեցող ապերն աաաա:

_Ի՞շ կա, ալկաշ:

_Արա, նենց էի կարոտել վրայից վեշնի բուրող արաղի ու լիմոնի բույրը:

_Հա դե: Ազ, ասում են` ձեր չաստում լավ ֆնդո ա ֆռում:

_Արա, էս խմել թարգե՞լ էս, ուռելո՞ւն ես հաքել:

_Չէ, դե, մեկ-մեկ:

_Արա, լավ, թարգի էտի: Մոտս լավ տնական արաղ կա, արի ծակենք, էթա:

_Չէ, այ ախպեր, վռազն եմ: Համ էլ, տես` տաքսու մեջ ով ա սպասում:

_Ո՞վ:

_Նարեկը:

_Ո՞նց, Քթո՞սը: Բա խի՞ չի իջնում մեքենայից:

_Չգիտի, որ ստե ես ծառայում:

_Լյավ, խույ ս նիմ, հեսա հետը կխոսամ: Ռաֆ, բայց եքա չաղացել ես, պոնչ:

_Ազ, դե Մասկվա տաջիկների հետ ուզբեկություն էի անում, չաղացա:

_Էս ով ծառայությունից թռնում ա, երկրի՞ց էլ ա թռնում:

_Երկար պատմություն ա: Քեզ քիչ մնաց, չէ՞, եզս: Կգաս, իրար հետ գործ կսկսենք:

_Ազ, քո հետ, բացի խմելուց, ուրիշ գործ արժի՞ կապել:

_Կգաս` կխոսանք: Համ էլ, հիշո՞ւմ ես, չէ՞, որ բանին, հըըըմ, բանին զասել էի:

_Այ տուֆտ, գնա Նարոյին զասի, տաքսու մեջ քեզ, ավելի ճիշտ` ֆնդոյին ա սպասում: Համ էլ, էտ քո ասած Բանն ա քեզ զասել, ոչ թե, դու` իրան:

_Չմոռնաս` բանակից արի, գործ ենք անելու…

Ռաֆոն գիտի ամենի ինչի արժեքըը` ղադրը: Ռաֆոն խառնում է ամբողջ աշխարհի իրերն ու դասավորում ըստ արժեքների` անգինից էժան:

_Ռաֆ, հիմա քեզ մի տեղ եմ տանում: Էդ տեղի անունը”Ձեռի Կեղտ” ա:

_Է՞դ ինչ թազա տեղ ա: Գոյնյա “Մանկության հուշեր” տանեիր:

_Էդ էլ կտանեմ: Բռնվի:

***

Ձեռի կեղտ կամ մանկության հուշեր:

 Բռնում եմ Ռաֆոյի ձեռքը, ու մենք սլանում ենք: Կասկադի էքսկավատորը հակառակ ուղղությամբ հաղթահարում ենք ու հասնում գագաթ: Ռաֆոն ետ է շրջվում, ձեռքս զզվանքով  պոկում իր ձեռքից, դիտում երևանյան համայնապատկերն ու դիպուկ թքոցով խոցում Օպերայի շենքի ժամացույց-տաքացուցիչը.

_Նինավիժու,_ պոռում է Ռաֆոն, ու փակում աչքերը:

Երբ բացում է աչքերը, մի հաստաքամակ հասուն պարմանուհի կանգնում է դիմացներս, բացում է ափը, որտեղ սպիտակ փոշի է լցված, և փչում դեմքներիս: Ես նկատում եմ, որ մենք նորից ձեռք ձեռքի տված ենք` ոչ տղավարի, և այս անգամ ես եմ զզվանքով պոկում ձեռքս Ռաֆոյինից: Ու մեզ են մատակարարում ԱԼՄ-ի տակի լահմաջոյանոցի խաշը: Ռաֆոն ձողիկով ֆռթցնում է խաշը, երեք ու կես լիտր սպիրտը դատարկում լյարդի վրա, քացով հարվածում բարձին ու սկսում արտասանել.

_Յա ծեբյա, նիկագդա նեզաբուդու, յա ծեբյա նիկագդա նի ուվիժու:

Ռաֆոյի դեմքին մի դույլ վիսկի եմ դատարկում և նա սթափվում է: Ձեռքս գցում եմ Ռաֆոյի տշած բարձին, թուղթուգիր փնտրելու պես պատառոտում այն: Բարձի միջից թափվում են միլիոնավոր լիբիական դինարներ: Դիմացներս տեղադրված լուսաֆորը կանաչ լույս է ազդարարում, և սկսվում է շոուն:

Պատերը ճաքում են, ու թափվում են աշխարհի դրամները: Կոխկրտում ենք կանադական դոլլարներ, ամերիկյան դոլլարներ, պեսոներ, դրահմաներ, Ալեքսարդր Մեծի հատած ոսկե դրամներ, աշխարհի գանձ ու գահ: Ռաֆոյի` ժպիտն ապահովող մկանները դեռ չեն աշխատում: Փողը ժայթքում է, հորդում, բայց Ռաֆոն չի ժպտում:

_Ռաֆ, է՞ս չէր ուզածդ. փող, փող, փող:

_Հլը սպասի է, տենանք` ինչ ա լինում:

Ռաֆոն ճիշտ էր: Թղթադրամներին և մետաղադրամներին սկսում են հետևել ոսկե ատամները: Այնուհետև` արյուն, մեզ ու թարախ: Ձեռքս նորից գցում եմ բարձին, ուզում բերանս խցել բարձով, բայց բարձի միջի լիբիական դինարները վերածվում են նավթի: Ռաֆոն փորձում է գետնից բարձրացնել մեկդոլլարանոցը, բայց ձեռքն հայտնվում է թրիքում: Փողերը բուրում են` հակառակի պես:

_Ռաֆ, թռանք ստուց. փողի մեջ երջանկություն չկա:

_Ձեռի կեղտ: Ձեռի կեղտ:

Բացում ենք մեր սիլիկոնապատ թևերը և դուրս թռչում լահմաջոյանոցից: Կյանքին հրաժեշտ տվողի պես երեք անգամ պտտվում ենք օդում ու շարժվում դեպի այն լուսացույցը, որի վրա գրված է ` “մանկության հուշեր”: Հենց հասնում ենք տեղ, սիլիկոնապատ թևերը չորանում են, և մենք երեսնիվայր չափալախվում ենք գետնին:

Շուրջը դաշտ է` մարդահասակ խոտերով: Երեք պատանի, ձեռներին պոլիէթիլենային տոպրակներ, նստել են քարերին: Տոպրակների մեջ դատարկում են Նաիրիտ գործարանի սոսինձը, և տոպրակները քաշում գլխներին: Շնչում են սոսնձաբույրն ու չեն արտաշնչում. այդպես եռեսուն վարկյան: Հետո մանչուկներից Ճուտոն իր գլխի վրայից առաջինն է հանում տոպրակը, և էշաժպիտը տարածվում է դաշտով մեկ:

Դռռռ, Դռռռ, Դռռռ: Ժամանակի զգացողությունը փոխվում է : Աշխարհը շարժվում է զարկերակի տմբտմբոցի հետ համահունչ: Վեցը րոպե հետո սոսնձի ազդեցությունը թողնում է, և փոքրիկ տոքսիկամանները նորից ավելացնում են սոսնձի քանակը: Ու այդպես եռեսուներեք տարի: Եռեսուներեքերորդ տարում Ռաֆոն շրջվում է դեպի ինձ, այնուհետև հայացքն հառում հորիզոնին ու ասում.

_ Pater dimitte illis non enim sciunt quid faciunt!!!

***

Ռաֆոն ԵՐԱԶԻ մարդ է, ոչ` երազանքի:

Առավոտվա ժամը ինն անց կես հասնում եմ մեր հիմնադրած գրասենյակ: Ռաֆոն մեկ օր առաջ զգուշացրել էր, որ հաջորդ օրը պետք է ժամանակին գործի գանք. քիչ եմ ուշացել, ոչինչ: Երեքուկես րոպե դռան զանգն եմ տալիս: Վերջիվերջո քարտուղարուհին դուռը բացում է: Թուշիկները կարմրած են: Երկու վարկյան հետո հայտնվում է Ռաֆոն.

_ Ապեր, էկա՞ր: Մի քիչ ուշացել ես:

_ Հա դե,_ ասում եմ ու անցնում ներս` ընթացքում նկատելով, որ խեղճ Ռաֆոն չի հասցրել շորերը նորմալ դզմզել, ու վերնաշապիկի ծայրը դեռևս ժայթքում է շալվարի “խանութից”. տղա է, ինձ հետ էլ է պատահում: Այդ օրն էլ ուրիշ հետաքրքիր բան չի կատարվում:

Ու ընդհանրապես. արդյոք աշխարհում կա՞ն  ավելի հետաքրքիր պահեր, քան վերը նշվածը:

Տղա է, ո՞ւմ հետ չի պատահում որ:

*

Ռաֆոն ներկայացնում է բոլորիս` մոռանալով ինքն իրեն.

_ Տղեք, Պոլիտեխի թմից Լյովին եմ բերել, մանկությանս ընկերն ա:

_Դե թող գա,_ ասում ենք, այն դեպքում, երբ Լյովը արդեն քառասուն րոպե մեզանից տասներեք ոտնաչափ հեռավորության վրա սպասում էր մեր կանչին կամ Ռաֆոյի գալուն:

Լյովը գալիս է, գլխից հանում վանոյական, ավելի ճիշտ` Վանոյաբար գլխարկը, ու միանում մեզ: Ռաֆոն իր կարմրացող մորուքը քսում է Լյովի ճաղատացող գլխին, հիշում ամենինչ ու այս անգամ երգում է.

_Յա ծեբյա, նիկագդա նեզաբուդու, յա ծեբյա նիկագդա նի ուվիժու:

Շրջվում է դեպի ինձ ու շարունակում.

_Համ էլ, հիշո՞ւմ ես, չէ՞, որ բանին, հըըըմ, բանին զասել էի:

_Այ տուֆտա, գնա Լյովի քաչալը զասի: Համ էլ, էտ քո ասած Բանն ա քեզ զասել, ոչ թե, դու` իրան:

Ու բոլորով երգում ենք.

_Արշալույսը նոր էր բացվել, Ձիս քրտնած ներս մտավ: Ասա տեսնեմ, այ սիրուն ձի, որտեղ … իմ յարին:

Իսկ Բժոն լրիվ ուրիշ երգ է երգում, բայց դա էս պատմության հետ կապ չունի:

Հ.Գ.

Պրիվետ եզ աՓեր

_Դու պետք է մոռանաս այն ամենը, ինչ քեզ սովորեցրել են,_ասում էր ծերուկը,_դու պետք է սովորես երազել: Պետք է փակես ականջներդ քեզ շրջապատող աղմուկից, այժմ և հավիտյան:

Շ. Անդերսոն, Ուայնսբուրգ, Օհայո, Ձեռները:

Չկա կինոթատրոնը՝ «Սասունցի Դավիթ»,
Չկա միակ ներկան՝ առաջին համբույրի վկան:

Տ. Կարապետյան, Հուշերի փլատակներ:

Քանի դեռ սուր մի դանակ
Այս ուղեղը չի բացել,
Ճարպոտ այս տուփը ճերմակ
Չի դադարի զառանցել:

Ա. Ռեմբո, Բամաստեղծություններ, Ամոթ:

_Մառուսը թազա թոռ ա ունեցել:

_Ո՞նց, ինքը երե՞կ չէր նշանվել:

_ Տծ (ոչ), մի րոպե հետո:

_Բա՞:

_ Ահ, դե, տենց էլ ա լինում: Ազիզով ջան, մեզ մի երկու ասեղ U45 ու մի հաբ էլ դառը կոֆե,_ Մենչոն դիմում է մատուցողին:

_Արմ ջան, քեզ նենց էի կարոտե: Հմի քանի՞ տարեկան ես:

_ Տասիրեք: Վաղը լռանում ա կյանքիս վեցերորդ վարկյանը: Հեսա U45 մխրճեմ երակներս, կդառնամ քառասունհինգ:

_Ոնց որ էլի բանակում ըլնես. օրերդ ես հաշվում:

_Հա-բա:

_Ֆծյուժ ,_ կողքներովս սլանում է նոր մոդելի ավտոբուսը, որն էներգիա է ստանում օդում գտնվող բակտերիաներին այրելով:

Ժամը քառասունվեցնանց է յոթը րոպե: Բռնակալության հրապարակի ժամացույցը ծնգում է: Բոլորս ծնկի ենք իջնում. հնչում է հիմնը` սանլի վեթեն, սանլի վեթեն (փառապանծ հայրենիք), Ազերբեյյջան, Ազերբեյջան:  Մի քառորդ ժամ ելույթ է ունենում բռնակալ, քրդական ռոբոտաշինարարների կուսակցության նախագահը, բոլորս պարտադիր Like-ում ենք նրա ասածն ու վեցը հարյուր հինգը անգամ համբուրում սեփական կոշիկները, այնուհետև ոտքի ելնում ու կտրում առաջին պատահածի գլուխը:

_ Արա դե առաջ լավ էր էլի,_ ասում է Մենչոն ու փռշտում իր դիմացով թռչող փղի ականջներին,_ Առաջ… էհ առաջ… բաղերում ենք, բեզարիլ ինք:

_Արմ ջան, չնեղվես, մի օր լավ կլինի, երևի, երբեք:

_Ապեր, մի հատ բան եմ մտածել, բայց չեմ կարա ստե ասեմ,_ Ասում է Արմենը, երբ մենք շրջում էինք (կամ` ենք) Զ. Խանլարովայի փողոցով` նախկին Աբովյանի փողոց: Ես երեք անգամ կտտացնում եմ Թաչ սկրիին ապարանջանիս վրա, և մենք տեղափոխվում ենք Սոչի: Արմենը շպակլյովկա է անում, ես էլ ցեխն եմ շաղախում ու շպրտում լուսամուտից դուրս:

_ Մոն ամի, Ռեմբո,_ ինչ-որ մեկը շշնջում է Արմենի ականջին, նա շուռ է գալիս և շրթունքներով հպվում բելառուսական հրթիռին: Մի բույլ խլուրդներ` ձեռներն առած կլասիկ կիթառները, հարձակվում են վրաս ու կիթառները կոտրում գլխիս: Շաքարը կլնծալով ճլփում է աբսենտի բաժակի մեջ, մենք խմում ենք, իսկ բելառուսական հրթիռը վերադառնում է Երկիր մոլորակ:

_Արա բա Մառուսը թազա թոռ ա ունեցե:

_ Հա-բա:

_Աչքներիս լուս:

_ Քել դրա մասին չհիշենք էլի, հոգնած եմ:

_Ոնց ասես, Մենչս, գիտես` քեզ ինչքան եմ սիրում:

_Ապեր, քել դրա մասին էլ չհիշենք, հոգնած եմ:

_Էղավ, բռատուխա:

_Քել դրա մասին էլ չհիշենք:

_ Հոգնա՞ծ ես:

_ Չէ, հեսա կզարթնեմ:

_Լավ, ապեր, քնի, քնի:

_Քել դրա մասին էլ …

_ Աաաա, դե զզվցրի՜ր: դրա մասին չխոսենք, դրա մասին չխոսենք, հոգնած եմ, կզարթնեմ:

_ Լավ, հանգստացի:

_ Նոր եմ հանգստացե . Սևանում:

_ Էտքան փող քեզ ո՞ւրդուց:

_ Օրգանիկ որդան կարմիր եմ ծախում` հայ որդերից պատրաստած:

Արևը հյուսիս-արևելքից մայր է մտնում, լուսինը ուրդուց ասես հայր է բարձրանում, իսկ ես Մենչոյի քառասունիրեք ու կես էրեխեքին քավոր եմ կանգնում:

_ Քավորն ի՞նչ է ցանկանում,_ մռնչում է մոլլան:

_ Հույս, հավատ, սեր ու Ipad ,_ պատասխանում եմ ես ու երեխաների գլուխները խորտակում հեղուկ սիլիկոնի մեջ: Արմենը չափալախում է իր բոլոր երեխաներին ու ինձ. կնունքն ավարտված է:

_ Արա, բա ընգերությունը տե՞նց ա լինում: տենում ես` նիհար-միհար տղա եմ, նաուշնիկներն էլ արդեն վացունչորսը տարի ա` ականջներիս մեջ են մնացել: Խի՞ չես օգնում:

_ Ազ, դե մեկն էլ ըլնի` ինձ օգնի,_ Ասում եմ ես ու մի հազար ռուփի ափլոդ անում Արմենի գրպանը:

_ Ազ, Ազ ասիր, մեր չաստի Ստառշ-ին հիշեցի: Արա վերջը դրա անունը մոռացա: Խի՞ են բանակում սաղ ստառշինեքին Ստառշ ասում:

_ Դե ձև ա էլի, ապե:

_ Աշխարհը գնալով ազգայնանում է,_ ասում է Գարգին Նժդեհը:

_ Արմ ջան, դե աշխարհը գնալով ազգայնանում է,_ ասում եմ ես, ինչպես ասում էր Գարեգին Նժդեհը:

_Ապեր, դեմդ նայի` Prospice: Մեկ էլ, հըմ, էս սիմվոլիկան համ շատ ա , համ դզում ա, համ էլ` հոգնած եմ:

_ Արմ, հլը թափով մտքումդ մի հատ գույն պահի, ու մի հատ էլ գործիք:

_ Պահեցի:

_ Ազ, կարմիր չագուչ չէ, մի ուրիշ բան:

-Պհահայ, դզեց:

_ Դե, ժպտա ու գնա քնի:

Մենք թեքվում ենք Զ. Խանլարովայի փողոցից, մտնում տեղի սրճարաններից մեկը, Արմենը քնում է:

_ Ապ, բայց կապը չջոկեցի:

_Ազ, որ կապը ջոգեիր, կյանքդ անիմաստ կլիներ: Կապը մենակ քրդական ռոբոտաշինարարների կուսակցության նախագահը գիտի: Մեծ ախպերը հետևում ա:

_ Արա, հա, քեզ բան պիտի ասեի, չէ՞: Բա ասում էիր` քո մասին բլոգումս պիտի գրեմ. ո՞ւր ա:

_ Հիմա.

Արմենը…  Արմենը… Մենչոն…

_ Ազ, իմացա. Մառուսը թազա թոռ ա ունեցե:

_ Այ հմի ջոգիր:

_ Հա, ջոկի: Քել էտ մասին չհիշենք. հոգնած եմ:

_ Քել: Քնի:

Բա՛ռ,
Իմ միա՛կ ճշմարտություն,
ես կորցնում եմ քեզ…

Հասմիկ Սիմոնյան

_ Ուտեմ ծիծիկը՜դ,_ բղավում է երկրորդ շարքի երկրորդ տեղում քնած Վալտերը:

*

_ Աղչի, դասերդ խի՞ չես անում,_ հարցնում է հայրը մանկահասակ դստերը:

_ Չգիտե՜մ:

_Ո՞նց չգիտես: Հիմա որ սենց տվել եմ է՜,_ ավելացնում է մայրը:

_ Հիսոս քեզ Քրիստոս, ա՛յ բալամ, թենց բան չանեք, բա երեխուն թե՞նց են դաստիարակում: Մի՛ խփեք, հասկացրե՛ք,_ թոռնուհուն օգնության է գալիս տատիկը:

*

_ Գիտե՞ս չէ, ըստե ինչքան աղջիկ տենում ես, սաղի հետ էղել եմ,_ գլուխ է գովում Պաբլոն:

_Բա իրանք քո հետ էղե՞լ են,_ Հեգնում է Ջոնը:

*

_ Արա՛, էլի ծխե՞լ ես: Պտի հարևաններից լսե՞մ, որ էթում ես պատերի տակ ծխում ես: Բա դու ամոթ-աբուռ չունե՞ս:

_ Վա՜յ դե պապ՛, դե՜:

_ Սիկտիրդ քաշի, աբուշ լագոտ: Հորդ վրից ես թռնում, հա՞: Հո՞րդ ես խաբում:

*

_Կյանքս, ասա՛, որ ինձ սիրում ես:

_Վա՜խ, իշ լավ դոշեր ունես,_ ասում է Վազգենն ու շարունակում լպստել Տինայի` Թեհմինեյի,  կրծքերի արանքի քրտինքը:

*

_ Ազիզ, մի հատ կթռնես ձյաձյային պիվա բերես: Բուտկի տիրոջը ասա, թող պարտքը գրի վրես, ամսվա վերջ կտամ:

*

_Տենաս կարա՞մ հինգը մետք հեռավորությունից միզեմ ուղիղ պիսուարի ծակի մեջ:

_ Գագ ջան, թափով շռի էթանք համերգի, հեսա սկսվում ա:

*

_Տատ:

_ Հը՞:

_ Հոպարը խի՞ ա էսքան դեբիլ:

_ Արա, էլի մե՞րդ ա թույնը սրսկել:

_ Չէ՛, տա՛տ, բայց լուրջ:

*

-Ընտրությունների գնալուց, կյա՛նք, կզանգեմ քեզ, հետս կգաս, չէ՞` գնանք ընտրելու:

— Հա, կգամ: Էդ ընտրությունները մի օր ա՞, թե՞`մի քանի …

*

_Հլը արի գրատախտակի մոտ ու պատմի պավլիկյան ու թոդրակյան շարժման մասին:

_Թոնդրակյան շարժումը սկիզբ է առ…

_Ազի՛զ ջան, տանեցիներդ եհովակա՞ն են:

_Հիմա դա՞սը պատասխանեմ, թե՞` Ձեր հարցին:

*

_ Հիմա գալի՞ս ես մեր մեծանուն գրող Չարենցի տուն-թանգարան:

_ Չէ:

_ Դե գնա ստեղից այ պզուկոտ, զզվում եմ դեմքիդ պզուկներից: Սաղ էլ զզվում են:

*

_Գիտես չէ՞` էտ սևականները ոնց են վեկալում բերանները: Ձվերդ էլ հետը կուլ են տալի:

_Հա՞ որ:

_Հա-բա:

_Ըշտը:

*

_Արա՛, էս դու՞ հոտ հանիր:

_Չէ:

_ Ո՞նց չէ: Ստե մենակ ես ու դու ենք ու Վարդուկ հորքուրը:

_Ասում եմ` ես չեմ հանել:

_Արա՛, էս դու՞ հոտ հանիր:

_Չէ:

_Հը՜մ…

*

_Խի՞ ես խաբում:

_Չե՛մ խաբում:

_Խի՞ ես խաբում:

_Չե՛մ խաբում:

_Խի՞ ես խաբում:

_Չե՛մ խաբում:

_Խի՞ ես խաբում: Ինձի հլը խաբող չի ծնվել: Խի՞ ես խաբում:

_Չե՛մ խաբում:

*

_Ապե, էս ընտրություններին ո՞ւմ ես ընտրել:

_ Բանը… բանը… դե պրեզիդենտի կուսակցությանը էլի:

_Դու դեբի՞լ ես:

_Չէ, ախպեր, նժդեհական գաղափարախոսության կրողն եմ, տարոնատիպ մարդու արտահայտու…

_Բայց, ճշտով, դեբի՞լ ես:

*

_Պապ, հլը նայի ինջ ծիտ ա քայլում փողոցով,_ պատշգամբից կախված` որդին դիմում է հորը:

_Բա սրա մերը ինջ կլներ:

_Բա դրա ամուսի՞նը,_ խոհանոցից դեպի պատշգամբ է վազում տանտիկինը` ձեռները կոնքերին հենած:

*

_Բա հայրենի՞քը:

_Դե, հայրենիքի համար հոգիս կտամ:

_Չէ, հարենիք ծախելը:

_Մի վարկյանում:

*

_Մնացինք մենք մերոնցով:

_ Ու շները, որ իրար են ուտում:

*

_Սիրո՞ւն աղջիկ ա:

_Հըմ… խելացի:

*

_Որ մտնես Եվրոպա, վզիդ խաչը կհանես, կգցես դուրս:

_Խի՞

_Ասում եմ, խաչդ կգցես դուրս:

_Խի՞ այ Վարուժ ձյա:

_ Էդ եվրոպացիք քրիստոնյաներին հարգում են:

_Հա, բայց խի՞:

*

_Բալիկ ջան, դու միլիցաների սիրո՞ւմ ես:

_ Չէ, ես ընձուղտ եմ սիրում:

*

_ Բառեվ Դզեզ: Քուռիկ դժան, կառելի ե դզեր հետ ցանոտանա՞լ:

_Դուք նեոաբեղյանի՞ստ եք:

***

_ Հա լավ, բա ո՞րն ա իրավուքներից մեծագույնը:

_ Լռելու իրավունքը:

_Բա խոսքի ազատության իրավունքը:

_Խոսքի ազատության իրավունքը նաև ստելու իրավունքն է. դրանք քույրեր են. եթե լռելու իրավունք չունես, ապա ունես ստելու իրավունք: Լռելու իրավունքը ավելի մաքուր է, քան թե խոսքինը:

*

_Ա՛զ, որ ուռած ես ըլնում, ի՞նջ ես զգում:

_Հը՞:

_Ասում եմ` կայֆի տակ ի՞նջ ես զգում:

_Հը՞:

_Ուռա՞ծ ես:

_Հը՞:

***

_Բա դեբիլ երջանկությունը ո՞րն ա:

_Էտ ոնց որ հարցնես, թե կյանքի իմաստը որն ա:

_ Հա, կյանքի իմաստը պարզ ա. իմաստը հաճույքների հարատևության պահպանումն ա, մեկ էլ հենց ինքը` իմաստը:

_Դեբիլ երջանկությունն էլ հենց քո ասածի բացակայությունն ա:

_Խի՞:

_Հեչ, լավ, մոռցի՛:

_Իսկ ի՞նչ մենք պետք է ուտենք այս ամբողջ ընթացքում…

…_ Քաք:

Գնդապետին ոչ ոք չի գրում. Գ. Մարկես

_ Բո*ավարի պռավերկայա՜,_ ննջարան է մտնում վաշտի հերթապահ կրտսեր սերժանտ Դրուիսը,_ Արա՜, հլը սաղդ հելաք արա՜,_”սաղ”-ի մեջ չմտնող շարքային Դրուիսը նույնպես վեր է կենում:Արթնանում են բոլորը, բացի ուգլավիկ, կոչումով ավագ, ծնունդով Տիգրանակերտցի Դրուիսից: Մի հիսուն տոկոսը ձվերն է քորում, քառասուներեք տոկոսը` աչքերը տրորում, Տյուշն էլ փորձում է դզմզել քամակը մտած տռուսիկը:

_Արա՜, կարո՞ղ ա լավ չեք լսում: Թափով հլաք,_ լրացնում է նորանշանակ եֆրեյտոր Շակալ Դրուիսը,_ ըստե դեբիլ մարդ կա՞,_ հարցն ուղղում է բոլորին, բացի ինքն իրենից,_ պատպալկովնիկն ա գալում, պաստռայեննի ա: Լոռի՞, հլը քնա՞ծ ես արա: Որ կամանդիրը քեզ քնած տեսավ, տե՞ր ես:

Կրտսեր սերժանտ Դրուիսը վազում է սպաների սենյակ, որտեղ լռված սաղ գիշեր ուռում էին չաստի լավերը` լիքը վատերի շրջապատում.

_ Տղեք ջան, կամանդիրն ա գալում, շոֆեռը զանգել ա ձեռիս զգուշացրել ա, որ բո*ավարի պաստռայեննի ա անելու: Սաղին քնից հանել եմ, ասի տենամ աֆիցեռսկիյում էլ ով կա. հելնենք տենանք էտ բո*ը ինջ ա ասում:

_ էղավ, ազիզ, աբրիս որ զգուշացրիր. դե սիկտիր,_ շնորհակալություն է հայտնում չաստի սմատրյաշիյ ավագ սերժանտ Դրուիսը,_ արա, չլսա՞ք, ասում ա պաստռայեննիյ ա, հլը թափով հլաք,պադյո՜մ:

Չաստը լռիվ իրար է խառնվել: Թարսի պես այդ օրը կապիտան Դրուիսի հերթապահության օրն է:

_ Արա էտ Ուստավը ո՞ւր ա,_ եֆրեյտոր Դրուիսին է հարցնում կրտսեր սերժանտ Դրուիսը,_ Եֆոն ջան, հլա թռի տես, էտի կարո՞ղ ա կապծյոռկայում տրաքած քնած ա. սաղ գիշեր տղերքը դրան էլ են ուռցրել, որ մասկեն տրաքցնեն,_ Եֆրեյտորը գլխով համաձայնության նշան է տալիս, ու վազում դեպի կապծյոռկա.

_ Պարոն կապիտան, թույլ կտա՞ք

_ Ի՞նջ ա էղել, արա, խի՞ ես լավ տղու քունը հարամ անում,_ Կապիտան Դրուիսի կողմից նման պատասխանը զարմանք է առաջացնում.

_ Հեչ, ուղղակի, կամադիր ջան, կամբատն ա հեսա գալում, պաստռայեննի ա անելու

_ Արա էտի լռիվ գժվել ա՞: Ես ստէ, ավագ սերժանտ Դրուիսը ստէ, իրա սաղ բո*երը ստէ, ինքը առավոտ քշերով պաստռայեննիյ ա՞ անում,_ ֆուռաժկեն դզմդելով դեպի ննջարան է շարժվում կապիտան Դրուիսը._ Արա էս հլը չե՞ք շարվե: Չեմ ջոգում, էս զորքի գլխին տեր չկա՞, մի հատ պաստռայեննի էլ չեք կարում կազմակերպեք: Ո՞ւր ա ավագ սերժանտ Դրուիսը:

_ Ի՞նջ էս ոռդ ճղում, այ պայթած,_ անկյունից գոռում է դեռևս պառկած, ուգլավիկ, կոչումով ավագ, ծնունդով Տիգրանակերտցի Դրուիսը,-_ հեսա կհելնեն էլի,_ պատասխան արձագանք չստանալով` պտտվում է, ադյալը քաշում աչքերին ու էտ վոռնոցի մեջ փորձում քնել:

_Բա դո՞ւ. բա դո՞ւ խի չես պատրաստվում, հեսա կամբատը գալում ա,_ ընթերցողին, այսինքն` քեզ, հարց է ուղղում շարքային Դրուիսը,_ դու էս չաստից չե՞ս,_ ընթերցողը, այսինքն` դու, հարցական դեմքով նայում ես էս տողերին, յանի էս ինչ մի ինտերակտիվ պատմվածք ա, բացասական պատասխան տալիս շարքային Դրուիսին ու շարժվում առաջ` չմոռանալով ևս մեկ անգամ ընթերցել այս պարբերությունը:

_Թափով շարվաք, չաստի երգը, քայլո՜վ մարշ,_ հրամայում է կապիտան Դրուիսը, ու բոլորը, բացի կոչումով ավագ Դրուիսից, ով դեռ քնած է, սկսում են երգել.

_ Ազադ, ազադ, Ազերբեյջա՜ն …

_ Արա բա էս մեր չաստի երգն ա,_ զարմանում է կապիտան Դրուիսը: Բատալիոնը փոխում է իր նախընտրած երգը.

_Արաբո, Արաբո, քաջ ֆիդայապետ … ձուս ուսիդ դրած, այռուծի նման …չքնաղ Գետաշեն..

ԿՊՊ-ի դարպասները բացվում են, կամբատի շովեռը գոնչիկի նման մտնում է չաստ:

_ Վա՜շտ, զգա՛ստ: Պարո՛ն փոխգնդապետ, գումարտա ….

_ Թողնե՛լ,_ փոխգնդապետը վազում է դեպի իր գրասենյակը,_ արա, վեռխս ստեղ եմ թողել, համ էլ գումարտակին ասում էս` վաշտ զգաստ. էշ ես էլի_ դիմում է կապիտանին:

_ Պարոն փոխգնդապետ Դրուիս, էս ի՞նչ խաբար ա: Պաստռայեննիյի հրաման խի՞ էս տվել,_վազելու ընթացքում դիմում է կապիտան Դրուիսը:

_ Արա լավ է՜, սո՛ւս, ինձ էլ զանգին ասին, Գնդոն ա գալիս, ես էլ քաձիս մոտ էի, ափալ-թափալ եկել հասել եմ ստե, պատպալկովնիկի պագոններով վեռխս էլ մոռացել եմ քաձիս տունը: Գոյնյա էն մայոռի պագոններով ֆոռմես ստե ըլնի:

Փոխգնդապետ Դրուիսը գտնում է մայոռի պագոններով հագուստը, սպաների սենյակից առնում մի քանի ժամ առաջ ծխած պլանի հոտը, մռթմռթում ու դուրս գալիս:

Հսկիչ Անցագրային Կետից տապիկով զանգում են, ասում, որ գնդապետ Դրուիսի մեքենան են տեսնում: Փոխգնդապետ Դրուիսը` մայոռի պագոններով, կազմ ու պատրաստ սպասում է գնդապետի ժամանելուն: Զորքն էլ է շարված:

Զորամաս է մտնում Գնդոյի սև քսանչորսը` ծառայողական մեքենան.

_ Արա էս քսանչը ոնց կկոխեյի մորդ ***ն ու մեջը կճռցնեի,_ շարքերում փսփսում է սերժանտ Դրուիսը:

_ Գումարտա՜կ, զգաս…

_ Թողնել պարոն մայոռ ,_ ուսադիրներին ուշադրություն դարձնելով` հեգնում է գնդապետ Դրուիսը

_ Թողնե՜լ,_ հրամայում է փոխգնդապետ Դրուիսը

_ Թողնե՜լ,_ հրամայում է կապիտան Դրուիսը

_ Թողնե՜լ,_ հրամայում է ավագ սերժանտ Դրուիսը

_ Թողնե՜լ,_ հրամայում է կրտսեր սերժանտ Դրուիսը

_ Թողնե՜լ,_ հրամայում է եֆրեյտոր Դրուիսը

_ Թողնե՜լ,_ ճղճղում է շարքային Դրուիսը, և Տյուշը թողնում է: Թողնում ես նաև դու` ընթերցողդ:

Գնդոն շարժվում է դեպի շտաբի շենքը, մի հինգը րոպե հետո դուրս գալիս շտաբից ու հեռանում զորամասից:

_ Արա էս լռիվ դեբիլնոց ա, էս ի՞նջ մի հավայի վալակուդուշ եղավ,_ասում է փոխգնդապետ Դրուիսը, շարժվում է դեպի իր գրասենյակը, թուղթ ու գրիչը վերցնում ու գրում.

” Ես Դրուիս Սարոնի Խանյանն եմ: Ծնվել եմ Մոնղոլիայում: Չինգիս խանի պատվին մեր ազգը կոչվում է Խանյան: Անունս էլ դրել են բրիտանական լեգենդար թագավոր Դրուիսի պատվին, ով Դրուիդների հիմնադիրն էր: Ես էլ մի ուրիշ տեսակ Դրուիդների հիմնադիրն եմ: Այս զորամասում բոլոր նրանք, ովքեր ունեն իմ գերազանց հատկանիշները, ես անվանափոխում եմ նրանց ու անունները դարձնում Դրուիս: Դա մեր զորամասի սովորույթն է: Ահա և իմ ամբողջ կենսագրությունը: Հա մեկ էլ ես ՆԱՏՕվսկի բատինկեք ունեմ:”

Զորամասը հանդարտվում է: Շարքային Դրուիսը մի վերջին անգամ այնպես ուժեղ է գոռում “Թողնել”, որ կոկորդը պատռվում է ու նրան տեղափոխում են սուր վարակիչ հիվանդությունների հոսպիտալ:

Իսկ հիմա վերնագրի մասին: Դու դեռ այստե՞ղ ես. հա քո հետ եմ, ընթերցող: Ուրեմնս.

Էս մեր փոխգնդապետին ամբողջ զորամասը կուլ է տալիս: Փոխգնդապետը, հակառակ բոլոր սպասումներին, չի մնում զորամասի կոկորդում. լավ էլ մարսվում է: Եթե գոնե զորքի կոկորդին նստած լիներ, զորքը արհետսական բխկոցով դուրս կշպրտեր փոխգնդապետին: Բայց փոխգնդապետը արդեն զորքի հաստ աղիքում է. ու ոչ ոք ռիսկ չի անում տռել փոխգնդապետին: Տյուշը դզմզում է ճալակնդված տռուսիկը, և ոչ մի տռոց: Զորամասի բոլոր Դրուիսնեըը ապշացած ու գլխատված լռվել են, և ոչ մի տռոց: Ուռչակ Ռազը հա գխկում ու բխկում է, և ոչ մի տռոց: Կապիտան Դրուիսը խախտում է լռությունն ու սկսում անհասկանալի լեզվով գոռգռալ (և ոչ մի տռոց):

_ Ի՞նջ էս ոռդ ճղում, այ պայթած,_ անկյունից գոռում է դեռևս պառկած, ուգլավիկ, կոչումով ավագ, ծնունդով Տիգրանակերտցի Դրուիսը:

Հո, հորովել, հո, հո, հո, հորովել,
Լուսը բացվեց, բարին բացվեց,
Հո, հաստոց ջան, հորովել, հո, հաստոց ջան,
Քաշիր, քաշիր, ժեշտիդ մատաղ,
Հորի լորի, լորո, լորի լորի հորովել, հո,
Հորովել հո:

Լավ աշխատրիր, գործդ արա, հաստոց ջան, ընկեր ջան,
Հո, հորովել, հորի լորի, լորո լորի հորովել,
Հորի լորի, լորո լորի ջան:

Ճռա, Ճռա, ժեշտիդ մատաղ, հաստոց ջան, ընկեր ջան,
Հո, հորովել, հորի լորի, լորո լրոի հորովել,
Հորի լորի, լորո լորի ջան:

Ապրանքն ինձի, նյութերը` քեզ, հաստոց ջան, ընկեր ջան,
Հո, հորովել, հորի լորի, լորո լորի հորովել,
Հորի լորի, լորո լորի ջան:

Հոշ (ատամնանիվները լռվում են, բարվորը վերացնում է թերությունն ու շարունակում)

Հորի լորի, լորո լորի ջան:

Ջուջունգա, ջուջունգա, Զի կետ,

Ու անցյալդ կտրվեց:

Աֆլան գուդի,սալալա,

մեջը բացեց, գիլինյու:

Ազատություն, եղբայրություն ու հավասարություն,

ՈՒ այդ ամենի վրա` իշխանություն:

Սիբաստյոլ գա, գուտյուշքար,

Ալմաստափոր` խուդուրբար: