Category: Խառը — Մառը

Էրնեկ ես անո՛ր կու տամ,
որ առեր իւր եարն է փախեր…

Ն. Քուչակ

Ես մետաղե մի մարդուկ շինեցի

ու անունն էլ դրեցի` Երջանկություն:

Հարցրեցի սալվադորցի ընկերոջս`

Ի՞նչ կանեիր Երջանկություն անունով մետաղե մարդուկի հետ,

ասաց, որ անունը կփոխեր` Խենթություն:

Էլի չհասկացված լինելու տանջանք:

Ես վերցնում եմ արարածս,

սեղմում կրծքիս,

եռակցում,

որ նա միշտ մնա

կրծքիցս կախ:

Բայց այդ<<միշտը>> միշտ երկար չի տևում:

Ես մաշկս քերթելով պոկում եմ նրան մարմնիցս,

արնոտած մետաղե մարդուկը մոտեցնում քթիս,

որ Երջանության հոտն առնեմ:

Հետո աչքերս էլ են արնով շաղախվում,

ու հետաքրքրասեր մանչուկի պես սկսում եմ փորփրել,

թե ի՞նչ կա իմ նոր խաղալիք-ընկերոջ մեջ:

Սկզբում պոկում եմ մարդուկի աջ ոտքը,

ու հող է թափվում`

ինձ սնող հողը:

Հետո պոկում եմ ձախը,

և ջուր է թափվում:

Աջ ձեռքից կրակ է հոսում,

ձախից էլ՝

քամի սառնորակ:

Հետո գլուխն եմ պոկում,

որ մահը լիարժեք լինի,

ու գլխից տառեր են հոսում,

բառեր`

հրեշտակային լեզուներով.

խառն է, Երջանկության գլուխը խառն է.

բռռա՜հ,

սռռա՜հ,

կոնկյուտո՛ն սիլիուս,

ասպե՜ր կիտիլիուս,

սռռա՜հ,

սռռա՜հ,

սռռա՜հ,

սռռա՜հ.

շազա՛մ:

Պատրաստվում էի  իրանը նետել,

քանզի անգլուխ էր ու անպետք,

բայց կանգ առա:

Սկզբում քչփորեցի փորը.

ճիչեր թափվեցին,

հաճույքներ` արած ու չարած:

Երջանկություն անունով մարդուկս անսեռ էր,

այդ կողմերում քչփորելու բան չկար. դատարկ էր:

Հետո ձեռքս առա Երջանկության թոքերը.

այն թունդ ծխողի թոքերի պես սև էր ու ժանգոտ:

Ես տաշեցի այն, յուղապատեցի, ու տեղադրեցի նույն տեղում`

որպես կարևորագույն օրգան:

Երբ ողնաշարն էի առանձնացնում,

լյարդը նույնպես դուրս ընկավ,

իր պատռվածքից դուրս թքեց այն ամեն աղտն ու ախտը,

որ չէր կարողանում ֆիլտրել.

և նույնիսկ

աստծուն:

Ահա և հասա սրտին:

Մութ էր, այդ կողմերում մութ էր` դատարկության չափ:

Ես գտա այնտեղ

աղջիկ-փայտիկին.

նա գամվել ու պոկ չէր գալիս:

Ես շոյեցի նրան, համբուրեցի,

ու խաբելով դուրս հանեցի Երջանկության սրտից:

_ Այ հիմա դու ոչ մեկին պետք չես,_ ասացի

ու աղբաման նետեցի

շինածս

Երջանկություն անունով

մետաղ-մարդուկին:

Ինչ-որ մեկը գտավ իմ աղջիկ-փայտիկին,

նորոգեց ու տեղադրեց ավելի ապահով վայրում:

Ափիս է մետաղ-մարդուկի ոտքերի հողն ու ջուրը,

ձեռների կրակն ու քամին,

Էլի տառեր ու բառեր են հոսում բերանիցս,

Բայց կրծքիս դեռ դաճված է

Մետաղ-մարդուկի առանձնացումից առաջացած

դատարկությունը`

ճիշտ աղջիկ-փայտիկի չափով:

Ես մի մետաղե գնդասեղ վերցրեցի,

ու լցրեցի կրծքիս դաջվածքը,

որ դատարկ էր`

ճիշտ աղջիկ-փայտիկի չափով:

սռռա՜հ,

սռռա՜հ,

սռռա՜հ,

սռռա՜հ,

շազա՛մ:

Մի օր էլ կարդուկեմ

դիմակս,

կլվանամ ծաղրածուական

շրթներկս,

կարտաշնչեմ

միևնույն ուղղությամբ,

ինչ դու,

մեր հոգնածությունն էլ

հանգիստ կծնի:

Մի օր էլ կանգառ

չի լինի.

հաջորդ օրվա սահմանաբաժանը

արևը կտա:

Լուսինն էլ ուսերը թոթվելով՝

կհեռանա.

իր ժամանակը չէր.

տիեզերական ձեռառնոցի:

Ուղեղդ հենց հիմա

ոչ մի բառ ծնելու

ունակ չէ:

Բայց կգա հաջորդ օրը,

այգիներ կբուսնեն,

հետո անապատներ,

հետո քաղաքային շենքերի քարեր,

էլեկտրասյուներ,

որմնանկարներ:

Մի օր էլ արագ կանցնի,

հաջորդը՝ կլռվի կոկորդումդ,

մյուսը կլողա քեզ հակառակ:

Մի օր էլ խխունջի

եղջյուրների պես՝

սլացիկ

ներս կքաշվես մեջդ,

կյուղապատես հոգիդ,

կօծես անուշահոտություններով:

Մի օր էլ ես

մարմին չեմ երգի,

հաջորդ օրը

պրոլետարական քայլերգ

կգրեմ,

մյուս օրը կատեմ

ամբոխը,

հետո էլի գարուն,

տրամադրություն՝

ըստ եղանակի,

ըստ ճոճման աստիճանի,

ըստ քեզ,

ըստ համենայնի:

Մի օրը էլ շապիկս նույն հինը կլինի,

հետո ժպիտս կփոխվի,

մի օր նույնը չես լինի,

մի օր՝ ես:

Մի օր ես քո անցյալը կլինեմ,

հաջորդ օրը դու՝ իմ ապագան:

Հետո էլի օրեր կլինեն,

հետո օրը ժամով չենք չափի, ոչ էլ

արեգակով,

ու ոչ էլ տարածությունը

կլինի

չափելի:

Հետո շեղվելու

ուրիշ բաներ

ի հայտ կգան,

բայց դա

թող

հաջորդ

օրվան:

Մի քանի օր

բարդ կլինի,

հաջորդները

կծորան

սառն աղբյուրի պես:

Հետո ոչինչ չի լինի

Օսլայած վերնաշապիկս

կմնա աթոռին հենված,

նորաձևությունն անցած շորերդ

այրումը

կնախընտրեն

կախաղանից:

Բայց դա շատ օրեր

հետո:

Հիմա՝

էլեկտրասյուներ,

որմնանկարներ,

ճոճման միաձուլում,

գդալներ,

խառը,

խառը գդալներ,

մտածողի կուզիկություն,

ճտման ձգվող վիզ,

հունական բարոյականություն:

Հետո էլի օրեր կգան,

առանց ինձ ու քեզ:

Հետո օրերն էլ կվերանան:

Հետո ոչինչ չի լինի,

հետո ոչինչ չի լինի,

հետո ոչինչ չի լինի,

հետո ոչինչ չի լինի:

Մի օր էլ ուրիշ

օրեր կգան,

ուրիշ աչքեր,

ուրիշ պրոլետարներ,

ուրիշ տնտեսություն,

ուրիշ

էլեկտրասյուներ,

որմնանկարներ:

Մի օր էլ ամեն ինչ նույնը կլինի.

ճիշտ այսօրվա պես:

 

Հիվա՜նդ եմ, բարի՜ արև, շողա՜, շողա՛…

Միսաք Մեծարենց

… որ ունեք արյան տեղ -մեզ
ու խլինք — խելքի փոխարեն.

Եղիշե Չարենց

Կռկռոցդ թմբկահարում է ականջներս,

Դու անարյուն ես մեռնում:

Բեեղզեբուղը դուրս է պրծել ափերիս ճաքերից,

Ու մազերս անխնա պոկրտում:

Ո՞ւր են ցուցամոլ էշերը,

Աչքերս արյուն է տենչում:

Ձախումս մի բութ իր,

Ու ցրիվ գլուխ,

Ինչ անճաշակությո՜ւն:

Արդեն հիշել եմ մորդ, քույրերիդ,

Քո հին սերերին, բարեկամներիդ,

Ցեղակիցներիդ, քարտուղարուհուդ:

Դեռ արյունդ եռում է ափերիս մեջ:

Սրտիդ վերջին կտկտոցները

Հանգստացնում են հոգիս:

Քո մատներն այլևս

Չեն հասնի իմ էգերին:

Շսմա՜հ:

Ա՜խ, ինչո՞ւ մայրդ քեզ համար,

Չերգեց գույների լեզվով,

Կամ ինչո՞ւ ընկերդ մոտիկ,

Քեզ լքեց կռվի ժամանակ:

Դու դարձար բարկացած ու նեղված,

Հայհոյեցիր շուրջդ ու քեզ,

Ձգվեցիր երկար ու բարակ,

Որ սեփական անդամդ ծծես:

Շղարշի՛ր հոգիդ հոգնած,

Շշուկով շշմեցրու ինքդ քեզ,

Շիկացրու վերքերդ բաց,

Շփոթվի՛ր, շպրտի՛ր,

Շսմա՜հ:

Կսպանեմ քո հոգին նեղված,

Կազատեմ ինքդ քեզանից,

Ինչպես կովբոյն է հրաժեշտ տալիս,

Իր սիրած, վիրավոր ձիուն:

Կհանեմ հաջաթս անգին,

Ճտտացնեմ թշիդ, ճակատիդ,

Որ եռա քո ֆիթիլն

Ինքնապայթեցման:

Ու հագած սապոգը կովբոյի,

Կխառնեմ աղիքներդ ու ստամոքսդ,

Արնոտած սապոգով ես ահա,

Կնկարեմ անունդ,

Ձյան վրա.

Ինչ անճաշակությո՜ւն:

Քո տատն էլ հին ու բարի,

Որ ճլվզ-ճլվզ կքայլեր,

Ձեռքով դեպ իրեն կկանչի,

Դու սիրուն թոռնուհի գանգրահեր:

Իսկ ես էլ շարունակ կաղտոտեմ,

Տատուդ հետ միացման ճամփան,

Նավթ ու փոշի կխառնեմ,

Արյունդ սարքեմ քիմիական:

Ու կերգենք էս երկրում օրգանիկ,

Թե ինչու են կանայք տգեղ,

Ու բազմենք իրարու, հռճվենք,

Տգեղի ու գեղեցիկի ֆոնին:

Կսպանեմ քեզ դանդաղ՝

Խռխռոցիդ մեջ երգեր փնտրելով,

Ու քո տանն հակասեռական,

Կլցնեմ մեր սիրո բույրով:

Քո դիսցիպլինար ճիպոտը,

Թաթախած աղաջրի մեջ,

Թեժ կարմիր բծեր կգծի

Քո նրբին, թափանցիկ մաշկին.

Ինչ անճաշակությո՜ւն:

Չէ՛, կգրկեմ քեզ պինդ,

Ու կերգեմ գույներ, ծիածան,

Ականջիդ կգոռամ լռություն,

Որ փոխես միտքդ

Ինքնապայթեցման:

Ամենամաքուր տողերը գրեցի այս գիշեր.

Փափուկով փաթաթեցի քեզ, ու պաղ ջրով լվացի հոգիդ,

Կիսաժպիտով արձագանքեցիր ու սիրտս կաթացրիր խաղաղությամբ լի հոգուդ մեջ.

Կաթ,

Կաթ:

 

Մեր շփումն էլ չեղավ ռադիոալիքների սովորական փոխանակում,

Այլ իրար կիպ սեղմված հականյութերի ձուլում:

 

Բաժանումն էլ լոկ ընդունիչի և արձակիչի խանգարում է.

Տեխնիկական խնդիր:

 

Մաքուրով սրբածդ փոշին կորավ.

Կաթ,

Կաթ:

 

Բողբոջեցիր իմ մեջ, և խթանեցիր իմ մետամորֆոզը, որ դառնամ այն, ինչ կամ՝

Քո մաքուր Մաքուրի գովերգողն ու…

Կաթ,

Կաթ:

 

;ճ

Պոեզիան շարեցի մեր տարածաժամանակի միջև:

Քո անտաշ գեղեցկությունը քերծեց հոգիս,

Ճաքեց հոգուս երկնագույնն ու

Սառեցի քո հրեշտակային լույսից:

Օ՜, չաստվածներ անցյալի ու ապագայի,

Այրեցե՜ք, խնդրեմ, աղջիկ-փայտիկին,

Լվացե՛ք ձեր երեսը, օծեք այն ծխով`

Վառվող աղջկա:

Կկլանեմ քեզ ականջով, աչքով,

Համդ կփորձեմ, հոտդ կշնչեմ,

Կզգամ քեզ զգայարանով վեցերորդ ու

Կշարեմ պոեզիան մեր տարածաժամանակի միջև: