Tag: ընկեր

  • Շակալ Ֆրիդրիխ Կարմրամորուսը (69+)

    _Խչո՛, ասա՛՝ `ՍԱՍՆՍԿԻ:

    _Սասիսկիյ:

    _Արա, խո դու ղզիկ չե՞ս, մի քիչ տղավարի ասա, ասա՛՝ՍԱՍՆՍԿԻ:

    _Սասիսկիյ:

    _Արա, յանըմ ի՞նչ եմ ասում, սկի ես չեմ տենց ասում. նրբերշիկ եմ ասում: Բայց, Խչո, դու, մեկ ա, ղզիկ ես:

    _Ազ, էս թղթի կտորը Մոսկվայից եմ առել, քսան դոլլար փող եմ տվել, վրեն էլ հիերոգլիֆով գրված ա ` ՓՈՂ: Համ էլ աղոթած ա:

    _Ու դու կարծում ես, որ էս թղթի կտորը մեր բիզնեսին հաջողությո՞ւն կբերի:

    _Ազ, դե աղոթած ա, համ էլ լիքը փող եմ տվել սրան:

    _ Իզուր:

    _Մի լոմկի:

    _Ռաֆ, ասում եմ` Իզուր: Բիզնեսի համար գործ ա պետք անել, ոչ թե սնահավատություններին տրվել:

    _Ճիշտ ես ասում: Ուրեմն վաղվանից գործի ես գալիս ժամը իննից ոչ ուշ: Ու տենց ամեն օր:

    _Էղավ,_ ասում եմ ես, ու բացում ենք բլոտի, կներեք, պոկերի սեղանն ու խաղում մինչ ուշ առավոտ: Առավոտյան ժամը տասնմեկն անց կես լվացվում եմ ու գնում տուն. Դալոյ ռաբոտա:

    Ռաֆոն միշտ փնտրտուքների մեջ է: Ռաֆոյի համար կարևորը ինքնության բացահայտումն է` սեփական ԵՍի` լիարժեքորեն հասկացված լինելու ձգտումը: Նա, ցավոք, այդ պայքարում միշտ պարտվողի դերում է, բայց կարևորը` չի կորցնում հույսը, սայթաքում է, նույնիսկ երբեմն ընկնում, բայց էլի շարունակում է ԻՐ ՊԱՅՔԱՐԸ:

    _Էն ո՞ւմ հառռռռռռռփեցող ապերն աաաա:

    _Ի՞շ կա, ալկաշ:

    _Արա, նենց էի կարոտել վրայից վեշնի բուրող արաղի ու լիմոնի բույրը:

    _Հա դե: Ազ, ասում են` ձեր չաստում լավ ֆնդո ա ֆռում:

    _Արա, էս խմել թարգե՞լ էս, ուռելո՞ւն ես հաքել:

    _Չէ, դե, մեկ-մեկ:

    _Արա, լավ, թարգի էտի: Մոտս լավ տնական արաղ կա, արի ծակենք, էթա:

    _Չէ, այ ախպեր, վռազն եմ: Համ էլ, տես` տաքսու մեջ ով ա սպասում:

    _Ո՞վ:

    _Նարեկը:

    _Ո՞նց, Քթո՞սը: Բա խի՞ չի իջնում մեքենայից:

    _Չգիտի, որ ստե ես ծառայում:

    _Լյավ, խույ ս նիմ, հեսա հետը կխոսամ: Ռաֆ, բայց եքա չաղացել ես, պոնչ:

    _Ազ, դե Մասկվա տաջիկների հետ ուզբեկություն էի անում, չաղացա:

    _Էս ով ծառայությունից թռնում ա, երկրի՞ց էլ ա թռնում:

    _Երկար պատմություն ա: Քեզ քիչ մնաց, չէ՞, եզս: Կգաս, իրար հետ գործ կսկսենք:

    _Ազ, քո հետ, բացի խմելուց, ուրիշ գործ արժի՞ կապել:

    _Կգաս` կխոսանք: Համ էլ, հիշո՞ւմ ես, չէ՞, որ բանին, հըըըմ, բանին զասել էի:

    _Այ տուֆտ, գնա Նարոյին զասի, տաքսու մեջ քեզ, ավելի ճիշտ` ֆնդոյին ա սպասում: Համ էլ, էտ քո ասած Բանն ա քեզ զասել, ոչ թե, դու` իրան:

    _Չմոռնաս` բանակից արի, գործ ենք անելու…

    Ռաֆոն գիտի ամենի ինչի արժեքըը` ղադրը: Ռաֆոն խառնում է ամբողջ աշխարհի իրերն ու դասավորում ըստ արժեքների` անգինից էժան:

    _Ռաֆ, հիմա քեզ մի տեղ եմ տանում: Էդ տեղի անունը”Ձեռի Կեղտ” ա:

    _Է՞դ ինչ թազա տեղ ա: Գոյնյա “Մանկության հուշեր” տանեիր:

    _Էդ էլ կտանեմ: Բռնվի:

    ***

    Ձեռի կեղտ կամ մանկության հուշեր:

     Բռնում եմ Ռաֆոյի ձեռքը, ու մենք սլանում ենք: Կասկադի էքսկավատորը հակառակ ուղղությամբ հաղթահարում ենք ու հասնում գագաթ: Ռաֆոն ետ է շրջվում, ձեռքս զզվանքով  պոկում իր ձեռքից, դիտում երևանյան համայնապատկերն ու դիպուկ թքոցով խոցում Օպերայի շենքի ժամացույց-տաքացուցիչը.

    _Նինավիժու,_ պոռում է Ռաֆոն, ու փակում աչքերը:

    Երբ բացում է աչքերը, մի հաստաքամակ հասուն պարմանուհի կանգնում է դիմացներս, բացում է ափը, որտեղ սպիտակ փոշի է լցված, և փչում դեմքներիս: Ես նկատում եմ, որ մենք նորից ձեռք ձեռքի տված ենք` ոչ տղավարի, և այս անգամ ես եմ զզվանքով պոկում ձեռքս Ռաֆոյինից: Ու մեզ են մատակարարում ԱԼՄ-ի տակի լահմաջոյանոցի խաշը: Ռաֆոն ձողիկով ֆռթցնում է խաշը, երեք ու կես լիտր սպիրտը դատարկում լյարդի վրա, քացով հարվածում բարձին ու սկսում արտասանել.

    _Յա ծեբյա, նիկագդա նեզաբուդու, յա ծեբյա նիկագդա նի ուվիժու:

    Ռաֆոյի դեմքին մի դույլ վիսկի եմ դատարկում և նա սթափվում է: Ձեռքս գցում եմ Ռաֆոյի տշած բարձին, թուղթուգիր փնտրելու պես պատառոտում այն: Բարձի միջից թափվում են միլիոնավոր լիբիական դինարներ: Դիմացներս տեղադրված լուսաֆորը կանաչ լույս է ազդարարում, և սկսվում է շոուն:

    Պատերը ճաքում են, ու թափվում են աշխարհի դրամները: Կոխկրտում ենք կանադական դոլլարներ, ամերիկյան դոլլարներ, պեսոներ, դրահմաներ, Ալեքսարդր Մեծի հատած ոսկե դրամներ, աշխարհի գանձ ու գահ: Ռաֆոյի` ժպիտն ապահովող մկանները դեռ չեն աշխատում: Փողը ժայթքում է, հորդում, բայց Ռաֆոն չի ժպտում:

    _Ռաֆ, է՞ս չէր ուզածդ. փող, փող, փող:

    _Հլը սպասի է, տենանք` ինչ ա լինում:

    Ռաֆոն ճիշտ էր: Թղթադրամներին և մետաղադրամներին սկսում են հետևել ոսկե ատամները: Այնուհետև` արյուն, մեզ ու թարախ: Ձեռքս նորից գցում եմ բարձին, ուզում բերանս խցել բարձով, բայց բարձի միջի լիբիական դինարները վերածվում են նավթի: Ռաֆոն փորձում է գետնից բարձրացնել մեկդոլլարանոցը, բայց ձեռքն հայտնվում է թրիքում: Փողերը բուրում են` հակառակի պես:

    _Ռաֆ, թռանք ստուց. փողի մեջ երջանկություն չկա:

    _Ձեռի կեղտ: Ձեռի կեղտ:

    Բացում ենք մեր սիլիկոնապատ թևերը և դուրս թռչում լահմաջոյանոցից: Կյանքին հրաժեշտ տվողի պես երեք անգամ պտտվում ենք օդում ու շարժվում դեպի այն լուսացույցը, որի վրա գրված է ` “մանկության հուշեր”: Հենց հասնում ենք տեղ, սիլիկոնապատ թևերը չորանում են, և մենք երեսնիվայր չափալախվում ենք գետնին:

    Շուրջը դաշտ է` մարդահասակ խոտերով: Երեք պատանի, ձեռներին պոլիէթիլենային տոպրակներ, նստել են քարերին: Տոպրակների մեջ դատարկում են Նաիրիտ գործարանի սոսինձը, և տոպրակները քաշում գլխներին: Շնչում են սոսնձաբույրն ու չեն արտաշնչում. այդպես եռեսուն վարկյան: Հետո մանչուկներից Ճուտոն իր գլխի վրայից առաջինն է հանում տոպրակը, և էշաժպիտը տարածվում է դաշտով մեկ:

    Դռռռ, Դռռռ, Դռռռ: Ժամանակի զգացողությունը փոխվում է : Աշխարհը շարժվում է զարկերակի տմբտմբոցի հետ համահունչ: Վեցը րոպե հետո սոսնձի ազդեցությունը թողնում է, և փոքրիկ տոքսիկամանները նորից ավելացնում են սոսնձի քանակը: Ու այդպես եռեսուներեք տարի: Եռեսուներեքերորդ տարում Ռաֆոն շրջվում է դեպի ինձ, այնուհետև հայացքն հառում հորիզոնին ու ասում.

    Pater dimitte illis non enim sciunt quid faciunt!!!

    ***

    Ռաֆոն ԵՐԱԶԻ մարդ է, ոչ` երազանքի:

    Առավոտվա ժամը ինն անց կես հասնում եմ մեր հիմնադրած գրասենյակ: Ռաֆոն մեկ օր առաջ զգուշացրել էր, որ հաջորդ օրը պետք է ժամանակին գործի գանք. քիչ եմ ուշացել, ոչինչ: Երեքուկես րոպե դռան զանգն եմ տալիս: Վերջիվերջո քարտուղարուհին դուռը բացում է: Թուշիկները կարմրած են: Երկու վարկյան հետո հայտնվում է Ռաֆոն.

    _ Ապեր, էկա՞ր: Մի քիչ ուշացել ես:

    _ Հա դե,_ ասում եմ ու անցնում ներս` ընթացքում նկատելով, որ խեղճ Ռաֆոն չի հասցրել շորերը նորմալ դզմզել, ու վերնաշապիկի ծայրը դեռևս ժայթքում է շալվարի “խանութից”. տղա է, ինձ հետ էլ է պատահում: Այդ օրն էլ ուրիշ հետաքրքիր բան չի կատարվում:

    Ու ընդհանրապես. արդյոք աշխարհում կա՞ն  ավելի հետաքրքիր պահեր, քան վերը նշվածը:

    Տղա է, ո՞ւմ հետ չի պատահում որ:

    *

    Ռաֆոն ներկայացնում է բոլորիս` մոռանալով ինքն իրեն.

    _ Տղեք, Պոլիտեխի թմից Լյովին եմ բերել, մանկությանս ընկերն ա:

    _Դե թող գա,_ ասում ենք, այն դեպքում, երբ Լյովը արդեն քառասուն րոպե մեզանից տասներեք ոտնաչափ հեռավորության վրա սպասում էր մեր կանչին կամ Ռաֆոյի գալուն:

    Լյովը գալիս է, գլխից հանում վանոյական, ավելի ճիշտ` Վանոյաբար գլխարկը, ու միանում մեզ: Ռաֆոն իր կարմրացող մորուքը քսում է Լյովի ճաղատացող գլխին, հիշում ամենինչ ու այս անգամ երգում է.

    _Յա ծեբյա, նիկագդա նեզաբուդու, յա ծեբյա նիկագդա նի ուվիժու:

    Շրջվում է դեպի ինձ ու շարունակում.

    _Համ էլ, հիշո՞ւմ ես, չէ՞, որ բանին, հըըըմ, բանին զասել էի:

    _Այ տուֆտա, գնա Լյովի քաչալը զասի: Համ էլ, էտ քո ասած Բանն ա քեզ զասել, ոչ թե, դու` իրան:

    Ու բոլորով երգում ենք.

    _Արշալույսը նոր էր բացվել, Ձիս քրտնած ներս մտավ: Ասա տեսնեմ, այ սիրուն ձի, որտեղ … իմ յարին:

    Իսկ Բժոն լրիվ ուրիշ երգ է երգում, բայց դա էս պատմության հետ կապ չունի:

    Հ.Գ.

    Պրիվետ եզ աՓեր

  • Մենչոն … respice adspice prospice … անընթեռնելի…

    _Դու պետք է մոռանաս այն ամենը, ինչ քեզ սովորեցրել են,_ասում էր ծերուկը,_դու պետք է սովորես երազել: Պետք է փակես ականջներդ քեզ շրջապատող աղմուկից, այժմ և հավիտյան:

    Շ. Անդերսոն, Ուայնսբուրգ, Օհայո, Ձեռները:

    Չկա կինոթատրոնը՝ «Սասունցի Դավիթ»,
    Չկա միակ ներկան՝ առաջին համբույրի վկան:

    Տ. Կարապետյան, Հուշերի փլատակներ:

    Քանի դեռ սուր մի դանակ
    Այս ուղեղը չի բացել,
    Ճարպոտ այս տուփը ճերմակ
    Չի դադարի զառանցել:

    Ա. Ռեմբո, Բամաստեղծություններ, Ամոթ:

    _Մառուսը թազա թոռ ա ունեցել:

    _Ո՞նց, ինքը երե՞կ չէր նշանվել:

    _ Տծ (ոչ), մի րոպե հետո:

    _Բա՞:

    _ Ահ, դե, տենց էլ ա լինում: Ազիզով ջան, մեզ մի երկու ասեղ U45 ու մի հաբ էլ դառը կոֆե,_ Մենչոն դիմում է մատուցողին:

    _Արմ ջան, քեզ նենց էի կարոտե: Հմի քանի՞ տարեկան ես:

    _ Տասիրեք: Վաղը լռանում ա կյանքիս վեցերորդ վարկյանը: Հեսա U45 մխրճեմ երակներս, կդառնամ քառասունհինգ:

    _Ոնց որ էլի բանակում ըլնես. օրերդ ես հաշվում:

    _Հա-բա:

    _Ֆծյուժ ,_ կողքներովս սլանում է նոր մոդելի ավտոբուսը, որն էներգիա է ստանում օդում գտնվող բակտերիաներին այրելով:

    Ժամը քառասունվեցնանց է յոթը րոպե: Բռնակալության հրապարակի ժամացույցը ծնգում է: Բոլորս ծնկի ենք իջնում. հնչում է հիմնը` սանլի վեթեն, սանլի վեթեն (փառապանծ հայրենիք), Ազերբեյյջան, Ազերբեյջան:  Մի քառորդ ժամ ելույթ է ունենում բռնակալ, քրդական ռոբոտաշինարարների կուսակցության նախագահը, բոլորս պարտադիր Like-ում ենք նրա ասածն ու վեցը հարյուր հինգը անգամ համբուրում սեփական կոշիկները, այնուհետև ոտքի ելնում ու կտրում առաջին պատահածի գլուխը:

    _ Արա դե առաջ լավ էր էլի,_ ասում է Մենչոն ու փռշտում իր դիմացով թռչող փղի ականջներին,_ Առաջ… էհ առաջ… բաղերում ենք, բեզարիլ ինք:

    _Արմ ջան, չնեղվես, մի օր լավ կլինի, երևի, երբեք:

    _Ապեր, մի հատ բան եմ մտածել, բայց չեմ կարա ստե ասեմ,_ Ասում է Արմենը, երբ մենք շրջում էինք (կամ` ենք) Զ. Խանլարովայի փողոցով` նախկին Աբովյանի փողոց: Ես երեք անգամ կտտացնում եմ Թաչ սկրիին ապարանջանիս վրա, և մենք տեղափոխվում ենք Սոչի: Արմենը շպակլյովկա է անում, ես էլ ցեխն եմ շաղախում ու շպրտում լուսամուտից դուրս:

    _ Մոն ամի, Ռեմբո,_ ինչ-որ մեկը շշնջում է Արմենի ականջին, նա շուռ է գալիս և շրթունքներով հպվում բելառուսական հրթիռին: Մի բույլ խլուրդներ` ձեռներն առած կլասիկ կիթառները, հարձակվում են վրաս ու կիթառները կոտրում գլխիս: Շաքարը կլնծալով ճլփում է աբսենտի բաժակի մեջ, մենք խմում ենք, իսկ բելառուսական հրթիռը վերադառնում է Երկիր մոլորակ:

    _Արա բա Մառուսը թազա թոռ ա ունեցե:

    _ Հա-բա:

    _Աչքներիս լուս:

    _ Քել դրա մասին չհիշենք էլի, հոգնած եմ:

    _Ոնց ասես, Մենչս, գիտես` քեզ ինչքան եմ սիրում:

    _Ապեր, քել դրա մասին էլ չհիշենք, հոգնած եմ:

    _Էղավ, բռատուխա:

    _Քել դրա մասին էլ չհիշենք:

    _ Հոգնա՞ծ ես:

    _ Չէ, հեսա կզարթնեմ:

    _Լավ, ապեր, քնի, քնի:

    _Քել դրա մասին էլ …

    _ Աաաա, դե զզվցրի՜ր: դրա մասին չխոսենք, դրա մասին չխոսենք, հոգնած եմ, կզարթնեմ:

    _ Լավ, հանգստացի:

    _ Նոր եմ հանգստացե . Սևանում:

    _ Էտքան փող քեզ ո՞ւրդուց:

    _ Օրգանիկ որդան կարմիր եմ ծախում` հայ որդերից պատրաստած:

    Արևը հյուսիս-արևելքից մայր է մտնում, լուսինը ուրդուց ասես հայր է բարձրանում, իսկ ես Մենչոյի քառասունիրեք ու կես էրեխեքին քավոր եմ կանգնում:

    _ Քավորն ի՞նչ է ցանկանում,_ մռնչում է մոլլան:

    _ Հույս, հավատ, սեր ու Ipad ,_ պատասխանում եմ ես ու երեխաների գլուխները խորտակում հեղուկ սիլիկոնի մեջ: Արմենը չափալախում է իր բոլոր երեխաներին ու ինձ. կնունքն ավարտված է:

    _ Արա, բա ընգերությունը տե՞նց ա լինում: տենում ես` նիհար-միհար տղա եմ, նաուշնիկներն էլ արդեն վացունչորսը տարի ա` ականջներիս մեջ են մնացել: Խի՞ չես օգնում:

    _ Ազ, դե մեկն էլ ըլնի` ինձ օգնի,_ Ասում եմ ես ու մի հազար ռուփի ափլոդ անում Արմենի գրպանը:

    _ Ազ, Ազ ասիր, մեր չաստի Ստառշ-ին հիշեցի: Արա վերջը դրա անունը մոռացա: Խի՞ են բանակում սաղ ստառշինեքին Ստառշ ասում:

    _ Դե ձև ա էլի, ապե:

    _ Աշխարհը գնալով ազգայնանում է,_ ասում է Գարգին Նժդեհը:

    _ Արմ ջան, դե աշխարհը գնալով ազգայնանում է,_ ասում եմ ես, ինչպես ասում էր Գարեգին Նժդեհը:

    _Ապեր, դեմդ նայի` Prospice: Մեկ էլ, հըմ, էս սիմվոլիկան համ շատ ա , համ դզում ա, համ էլ` հոգնած եմ:

    _ Արմ, հլը թափով մտքումդ մի հատ գույն պահի, ու մի հատ էլ գործիք:

    _ Պահեցի:

    _ Ազ, կարմիր չագուչ չէ, մի ուրիշ բան:

    -Պհահայ, դզեց:

    _ Դե, ժպտա ու գնա քնի:

    Մենք թեքվում ենք Զ. Խանլարովայի փողոցից, մտնում տեղի սրճարաններից մեկը, Արմենը քնում է:

    _ Ապ, բայց կապը չջոկեցի:

    _Ազ, որ կապը ջոգեիր, կյանքդ անիմաստ կլիներ: Կապը մենակ քրդական ռոբոտաշինարարների կուսակցության նախագահը գիտի: Մեծ ախպերը հետևում ա:

    _ Արա, հա, քեզ բան պիտի ասեի, չէ՞: Բա ասում էիր` քո մասին բլոգումս պիտի գրեմ. ո՞ւր ա:

    _ Հիմա.

    Արմենը…  Արմենը… Մենչոն…

    _ Ազ, իմացա. Մառուսը թազա թոռ ա ունեցե:

    _ Այ հմի ջոգիր:

    _ Հա, ջոկի: Քել էտ մասին չհիշենք. հոգնած եմ:

    _ Քել: Քնի: