*
* *
Հիմա ես փոսի մեջ եմ:
Ինձ թվում է, որ ինձ օգնող չի լինելու: Ես եմ ընկել այս փոսի մեջ, թե ինձ նետել են այստեղ, ինձ համար այդպես էլ հարցական մնաց:
Փոսը շատ նեղ է և չի թույլատրում ինձ կատարել որևէ շարժում: Ես այնքան նեղված եմ, որ չեմ կարողանում նեղվել իմ վիճակից: Գոնե բախտս բերել է, որ գլուխս նայում է վերև, իսկ փոսը ծածկված չէ կափարիչով:
Ճիշտն ասած բախտս շատ բաներում է բերել. հարազատներս առողջ ու երջանիկ են, միայն պապս անցած տարի հեռացավ կյանքից: Կարելի է ասել, որ իր բախտն էլ բացվեց. ո՞վ գիտե: Շրջապատի կողմից սիրված ու հարգված եմ:
Այստեղ` Կովկասի լեռներում, ինձ բավական լավ եմ զգացել: Լեռները միշտ նեցուկ են եղել, բարձրացրել են ինքնավստահությունս:
Բայց ո՞ւր եմ ես հիմա: Ինչպես տեսնում ես, ինչպես տեսնում եմ, ես հիմա փոսում եմ, որից չկա ելք:
Արդեն երկար ժամանակ է, որ փոսի պատերն ու մաշկս ձուլվել են իրար: Ես ձուլվում եմ փոսին: Այս կույր խլուրդն իր բույնն արդեն սկսել է փորել իմ օրգանիզմում:
Երանի՜ խլուրդ լինեի, լինեի կույր, որ չտեսնեի երկինքը, որ փոսից վերև է, և երջանիկ լինեի փոսի մեջ: Այստեղ կլիներ իմ բույնը, այստեղ ինձ հրաշալի կզգայի: Բայց ես խլուրդ չե՛մ, ու կո՛ւյր չեմ: Այդ դեպքում ի՞նչ եմ ես, կամ ո՞վ եմ ես: Տվյալ պայմաներում հաստատ է, որ ես փոսի ամենաշարժուն օրգանն եմ:
Հիշողությունս հուշում է նաև, որ ես նախ և առաջ մարդ եմ: Ես ստեղծվել եմ հողից և դեպի հողն էլ պիտի վերադառնամ: Այդպես ՆԱ է հրամայել:
Մի րոպե. ես հիմա փոսում եմ, ճի՞շտ է: Ու եթե կամաց-կամաց ձուլվում եմ փոսին, հետևաբար դառնում եմ հող: Բայց իմ ժամանակը դեռ չի եկել: Իմ հարազատներն ու շրջապատը դեռ իմ կողքին են: Կովկասի լեռները դեռ կանգուն են: ու ինչո՞ւ եմ փոսի մեջ. չգիտեմ, չգիտեմ, չգիտեմ …
Լավ է` գետնին չեմ կարողանում նայել:
Մեր դարի ութսունական թվականներին սովետական գիտնականները երկրի ընդերքը ուսումնասիրելու համար փորեցին տասներկու կիլոմետր երկարությամբ, երկրին ուղղահայաց փոս: Այստեղ իջեցրեցին ձայնագրիչը, որպեսզի ձայնագրեն ընդերքում տեղի ունեցող ռեակցիաների, շարժումների ձայները: Ձայնագրությունը լսելուց հետո սովետական աթեիստ գիտնականները հայտարարեցին, որ եթե նույնիսկ նրանք չեն հավատում Աստծուն և դրախտի գոյությանը, բայց դժոխքի գոյության ապացույցներ նրանք ունեն: Ձայնագրության մեջ լսվում էր լաց ու ճիչ:
Էլի եմ ասում` լավ է, որ չեմ կարողանում ներքև նայել, որտեղ միգուցե գեհենն է:
Այս ընթացքում ես` արևապաշտս, փոխեցի կրոնս:
Երկա՜ր նայում էի վերև ու չէի նկատում, որ արևն անցողիկ է: Եվ անցողիկ են բոլոր երկնային մարմինները: Անցողիկ է նաև երկիրն ու ամեն երկրայինը: Հավերժ է միայն երկինքը: Դու հավերժ ես` ի՛մ հավատ:
Այդ հավատով էլ ուսում եմ դեւրս գալ փոսից: Շա՜տ մնացի այստեղ: Գոնե փոսիս մոտով անցնող-դարձող լիներ, գոնե չնկատելով ինձ` թքեր փոսի մեջ: Գոնե այդպես կլինեի ինչ-որ բանի համար կարևոր: Կարևոր` ոչնչի համար:
Դուրս եմ ուզում ագալ փոսից. երկա՜ր մնացի:
Հիշում եմ, որ այնտեղ` երկնքի հաստատության վրա նստած է ՆԱ, որն ինձ ստեղծեց հենս այս փոսից: Չեմ հիշում նրա դիմապատկերը: Ոչ ոք ոգի չէր առել` պատկերելու նրան: Հիշում եմ, որ մանրանկարներում եմ միայն նկատել նրա պատկերը, ավելի ճիշտ պատկերի չնչին մասը` Սուրբ աջը: ՆԱ բոլորիս ցույց է տալիս իր աջը, բոլորիս ուղորդում դրանով, օծում, օրհնում, ինչու չէ նաև հրամայում նետվել դեպի փոսը:
Քանի որ ես շատ եմ ուզում դուրս գալ այս փոսից, ես չեմ գտնում այլ տարբերակ, քան աղոթել նրան, աղերսել դուրս բերել փոսից:
Ու ՆԱ կանչում է ինձ: Բայց ոչ իր մոտ: Իր մոտ գնալու համար ես դեռ բավական ժամանակ ունեմ: Ես երկիր եմ դուրս գալու, այն երկիրը, որի սիրում եմ և որն անցողիկ է:
Ես դուրս եմ գալիս փոսից:
*
* *
Չեմ հիշում, թե երբ եմ ծնվել: Համենայն դեպս ոչ մի փաստաթուղթ, կամ որևիցե վկա չկա, որ հաստատի ծնունդս: Միգուցե ես չեմ էլ ծնվել. չգիտեմ, չգիտեմ, չգիտեմ …
Կյանքն ին հանդեպ դաժան է եղել: Ես որբ եմ:
Չեմ հիշում ո՛չ մանկությունս, ո՛չ էլ երիտասարդությունս: Ես միշտ ծեր եմ եղել: Հիշում եմ, որ միայնակությունից հոգնելով“ վեց օրում ստեղծեցի այն ամենը, որ գոյություն ունի: Իսկ յոթերորդ օրը նստեցի երկնքի հաստատության վրա, և երկրի ջրերը եղան ինձ պատվանդան:
Չեմ ունեցել մանկություն, բայց մանկական խաղերը միշտ էլ ձգել են: Կյանքումս աշխատել եմ վեցը օր, և աշխատանքային գլուխգործոցս խնդրեմ` հողողեն մի արարած: Սրանք բավական բազմացել են և երկար ժամանակ է` զվարճացնում են ինձ: Իսկ վերջում, չարաճճի երեխայի պես, այս հողեղենների մի մասին ես կքառատեմ, մեծ մասին կվառեմ, իսկ քչերին, ովքեր ինձ լավ ծառա եղան և սիրեցի նրանց, կթողնեմ հավերժ ապրելու, բայց ուշադրություն էլ չեմ դարձնի, ինչպես վարվում են բոլորն իրենց մանկության խաղալիքների հետ: Լավ եմ մտածել, չէ՞:
Բայց ԵՍ տխուր եմ: Ես որբ եմ և ծնվել եմ ծեր: ԵՍ էլ եմ ուզում լինել կարևոր:
Ասում են, իբր Կովկասն աշխարհի կենտրոնն է: ԵՍ դնում եմ ակնոցս և տեսնում եմ մի փոս, այդտեղ` Կովկասի լեռներում: Փոսում մի խեղճ էակ կա, որ երկար ժամանակ է` կանչում էր ինձ: Ախր, որդի՛ս, ասացի չէ՞` ծեր եմ, հետևաբար ունեմ լսողության խնդիրներ:
Շատ լավ է` կանչում ես ինձ: ԵՍ` որբս, քեզ պիտանի եղա: Խնդրում եմ` սիրի՛ր ինձ և ների՛ր, որ քեզ նետել եմ փոսը: Ինձ մոտ էլ է պատահում:
Տեսնո՞ւմ ես աջս: Կարող ես բռնել դրանից և դուրս գալ փոսից: Բայց դրանից հետո պիտի երջանիկ լինես, որ ինձ` որբիս, լինես հաճելի:
ԵՍ` Ադոնայս, քեզ դուրս եմ բերում փոսից :
Ժիրայր Ավետիսյանի բլոգը 