Ճգլպանիկ հիպերթողություն

my childhood creations

Զի չինչին ճգլպանիկ
Հուշա ՝ շունչ , որ կշարժի
Կառուցվածքդ՝ հակաքիմիական,
Ազատման ու բացթողումի ,
Որ հոսեց ՝ի վեր, ի վար։

Տառ-բառ կորցրած՝
Միտքն անշար՝ շարումի պատրաստ,
Խցկվել, պայթել կուզի, չկրնար։
Հիհիմալյան կոռտիկապիլիս։

Ընդունման պատրաստ,
Թե թողության անսպասման,
Ու հանգիստը շարեց տառերն ըստ դասերի,
Բառ կազմեց, ու միտք՝ հասկանալի,
Ամենն էլ անցավ։

 

Մառախլամթագնման միտք,

Սիրուն շարվել կուզի,չկրնար,

Հուշա․ կանցնի՝ հուշը չմնա։

Advertisements

Չգրելով

Acta Non Verba

Ես ուզում եմ բանաստեղծությունը վերադառնա նրանց մոտ, ովքեր
վաղուց իրեն մերժել են, շարժի
մարդկանց հետաքրքրությունը, գոնե այնպես, ասես…

Վարդան Հակոբյան

 Տառերը ծնկել են կոկորդիդ, ու

լացդ ճնշում է նրանց. չորս տարի է` չես լալիս:

Մատներովդ ճզմում ես երակապատ աչքերդ,

ծամում ձեռքիդ տակ ընկած բարձը,

հոտոտում երեկվա երջանկությունդ ու

արտաշնչում հուսալքվածի պես:

Մատներդ պարզում ես դեպի պատուհանի լույսը, որ

զեբրաձև ճառագայթների հաճույք պարգևես աչքերիդ.

մոռանալու պատրանք:

Հետո էլի թերթեր կթերթես, ինքդ քեզանից կբանբասես հայելու առաջ,

անաշխատունակությունդ կբարդես ծխածդ վերջին տուփ ծխախոտի վրա, հետո

էլի թերթեր կթերթես:

Քո անկախությունն էլ ճիշտ մեր պետական անկախության պես է`

միաժամանակ սիրուհու կարգավիճակ:

Հետո էլ հացից կհրաժարվես, հետո տրանսպորտից,

հետո էլ սեռական հաճույքից:

Աշխարհի առաջ մերկանալն էլ չի բավի.

կշղարշես ամոթդ:

Գրելով էլ կլցնես հրաժարումիցդ առաջացած անդունդը,

որ երբեք չի լցվի, քանի որ

ճանապարհը ավելի գնահատեցիր, քան` նպատակը:

Չգրելով էլ մարդը կենցաղայնանում է,

սկսում քաղաքականությամբ զբաղվել,

լուծում Աֆրիկայի սովահարների հարցը,

պլաստիրինե ֆիգուրներ շինում`

հոգեկան բավարարվածության համար:

Հետո էլ բավարարվածությունից բավարարվում ես,

թքում հայելու վրա,

կրծում սեփական եղունգները, և ուրիշի,

ապականում սեփական մահճակալը,

գոռգռում քեզնից թույլի վրա,

ինքդ քեզ հակասում, հետո ինքնապաշտպանման համար

պնդում սխալիդ ճշտությունը:

Հետո սուրճ ես խմում,

հետո ծխում,

էլի խմում,

էլի ծխում,

մշուշոտում գիտակցությունդ,

անհանգստանում ստամոքսովդ ու լյարդովդ,

վազում քամու ուղղությամբ, որ ավելի արագ լինես.

շտապում,

շտապում,

շտապում,

շտապում,

շտապում:

Փոքր քրոջս ձուկը սատակեց. հիմա երկնքում է լողում:

Քույրս լացակումաց հարցրեց` մե՞նք էլ ենք սատակելու:

Դանդաղեցնելով քայլերդ` քեզ մոտեցնում ես ձորաբերանին`

քո նախավերջին կանգառին:

Վիզդ հարյուր ութսուն աստիճանով պտտեցնելով`

վերլուծում ես ճանապարհդ:

Չգրելով ապրում են.

շտապում,

շտապում,

շտապում,

շտապում,

շտապում:

Շակալ Ֆրիդրիխ Կարմրամորուսը (69+)

_Խչո՛, ասա՛՝ `ՍԱՍՆՍԿԻ:

_Սասիսկիյ:

_Արա, խո դու ղզիկ չե՞ս, մի քիչ տղավարի ասա, ասա՛՝ՍԱՍՆՍԿԻ:

_Սասիսկիյ:

_Արա, յանըմ ի՞նչ եմ ասում, սկի ես չեմ տենց ասում. նրբերշիկ եմ ասում: Բայց, Խչո, դու, մեկ ա, ղզիկ ես:

_Ազ, էս թղթի կտորը Մոսկվայից եմ առել, քսան դոլլար փող եմ տվել, վրեն էլ հիերոգլիֆով գրված ա ` ՓՈՂ: Համ էլ աղոթած ա:

_Ու դու կարծում ես, որ էս թղթի կտորը մեր բիզնեսին հաջողությո՞ւն կբերի:

_Ազ, դե աղոթած ա, համ էլ լիքը փող եմ տվել սրան:

_ Իզուր:

_Մի լոմկի:

_Ռաֆ, ասում եմ` Իզուր: Բիզնեսի համար գործ ա պետք անել, ոչ թե սնահավատություններին տրվել:

_Ճիշտ ես ասում: Ուրեմն վաղվանից գործի ես գալիս ժամը իննից ոչ ուշ: Ու տենց ամեն օր:

_Էղավ,_ ասում եմ ես, ու բացում ենք բլոտի, կներեք, պոկերի սեղանն ու խաղում մինչ ուշ առավոտ: Առավոտյան ժամը տասնմեկն անց կես լվացվում եմ ու գնում տուն. Դալոյ ռաբոտա:

Ռաֆոն միշտ փնտրտուքների մեջ է: Ռաֆոյի համար կարևորը ինքնության բացահայտումն է` սեփական ԵՍի` լիարժեքորեն հասկացված լինելու ձգտումը: Նա, ցավոք, այդ պայքարում միշտ պարտվողի դերում է, բայց կարևորը` չի կորցնում հույսը, սայթաքում է, նույնիսկ երբեմն ընկնում, բայց էլի շարունակում է ԻՐ ՊԱՅՔԱՐԸ:

_Էն ո՞ւմ հառռռռռռռփեցող ապերն աաաա:

_Ի՞շ կա, ալկաշ:

_Արա, նենց էի կարոտել վրայից վեշնի բուրող արաղի ու լիմոնի բույրը:

_Հա դե: Ազ, ասում են` ձեր չաստում լավ ֆնդո ա ֆռում:

_Արա, էս խմել թարգե՞լ էս, ուռելո՞ւն ես հաքել:

_Չէ, դե, մեկ-մեկ:

_Արա, լավ, թարգի էտի: Մոտս լավ տնական արաղ կա, արի ծակենք, էթա:

_Չէ, այ ախպեր, վռազն եմ: Համ էլ, տես` տաքսու մեջ ով ա սպասում:

_Ո՞վ:

_Նարեկը:

_Ո՞նց, Քթո՞սը: Բա խի՞ չի իջնում մեքենայից:

_Չգիտի, որ ստե ես ծառայում:

_Լյավ, խույ ս նիմ, հեսա հետը կխոսամ: Ռաֆ, բայց եքա չաղացել ես, պոնչ:

_Ազ, դե Մասկվա տաջիկների հետ ուզբեկություն էի անում, չաղացա:

_Էս ով ծառայությունից թռնում ա, երկրի՞ց էլ ա թռնում:

_Երկար պատմություն ա: Քեզ քիչ մնաց, չէ՞, եզս: Կգաս, իրար հետ գործ կսկսենք:

_Ազ, քո հետ, բացի խմելուց, ուրիշ գործ արժի՞ կապել:

_Կգաս` կխոսանք: Համ էլ, հիշո՞ւմ ես, չէ՞, որ բանին, հըըըմ, բանին զասել էի:

_Այ տուֆտ, գնա Նարոյին զասի, տաքսու մեջ քեզ, ավելի ճիշտ` ֆնդոյին ա սպասում: Համ էլ, էտ քո ասած Բանն ա քեզ զասել, ոչ թե, դու` իրան:

_Չմոռնաս` բանակից արի, գործ ենք անելու…

Ռաֆոն գիտի ամենի ինչի արժեքըը` ղադրը: Ռաֆոն խառնում է ամբողջ աշխարհի իրերն ու դասավորում ըստ արժեքների` անգինից էժան:

_Ռաֆ, հիմա քեզ մի տեղ եմ տանում: Էդ տեղի անունը”Ձեռի Կեղտ” ա:

_Է՞դ ինչ թազա տեղ ա: Գոյնյա “Մանկության հուշեր” տանեիր:

_Էդ էլ կտանեմ: Բռնվի:

***

Ձեռի կեղտ կամ մանկության հուշեր:

 Բռնում եմ Ռաֆոյի ձեռքը, ու մենք սլանում ենք: Կասկադի էքսկավատորը հակառակ ուղղությամբ հաղթահարում ենք ու հասնում գագաթ: Ռաֆոն ետ է շրջվում, ձեռքս զզվանքով  պոկում իր ձեռքից, դիտում երևանյան համայնապատկերն ու դիպուկ թքոցով խոցում Օպերայի շենքի ժամացույց-տաքացուցիչը.

_Նինավիժու,_ պոռում է Ռաֆոն, ու փակում աչքերը:

Երբ բացում է աչքերը, մի հաստաքամակ հասուն պարմանուհի կանգնում է դիմացներս, բացում է ափը, որտեղ սպիտակ փոշի է լցված, և փչում դեմքներիս: Ես նկատում եմ, որ մենք նորից ձեռք ձեռքի տված ենք` ոչ տղավարի, և այս անգամ ես եմ զզվանքով պոկում ձեռքս Ռաֆոյինից: Ու մեզ են մատակարարում ԱԼՄ-ի տակի լահմաջոյանոցի խաշը: Ռաֆոն ձողիկով ֆռթցնում է խաշը, երեք ու կես լիտր սպիրտը դատարկում լյարդի վրա, քացով հարվածում բարձին ու սկսում արտասանել.

_Յա ծեբյա, նիկագդա նեզաբուդու, յա ծեբյա նիկագդա նի ուվիժու:

Ռաֆոյի դեմքին մի դույլ վիսկի եմ դատարկում և նա սթափվում է: Ձեռքս գցում եմ Ռաֆոյի տշած բարձին, թուղթուգիր փնտրելու պես պատառոտում այն: Բարձի միջից թափվում են միլիոնավոր լիբիական դինարներ: Դիմացներս տեղադրված լուսաֆորը կանաչ լույս է ազդարարում, և սկսվում է շոուն:

Պատերը ճաքում են, ու թափվում են աշխարհի դրամները: Կոխկրտում ենք կանադական դոլլարներ, ամերիկյան դոլլարներ, պեսոներ, դրահմաներ, Ալեքսարդր Մեծի հատած ոսկե դրամներ, աշխարհի գանձ ու գահ: Ռաֆոյի` ժպիտն ապահովող մկանները դեռ չեն աշխատում: Փողը ժայթքում է, հորդում, բայց Ռաֆոն չի ժպտում:

_Ռաֆ, է՞ս չէր ուզածդ. փող, փող, փող:

_Հլը սպասի է, տենանք` ինչ ա լինում:

Ռաֆոն ճիշտ էր: Թղթադրամներին և մետաղադրամներին սկսում են հետևել ոսկե ատամները: Այնուհետև` արյուն, մեզ ու թարախ: Ձեռքս նորից գցում եմ բարձին, ուզում բերանս խցել բարձով, բայց բարձի միջի լիբիական դինարները վերածվում են նավթի: Ռաֆոն փորձում է գետնից բարձրացնել մեկդոլլարանոցը, բայց ձեռքն հայտնվում է թրիքում: Փողերը բուրում են` հակառակի պես:

_Ռաֆ, թռանք ստուց. փողի մեջ երջանկություն չկա:

_Ձեռի կեղտ: Ձեռի կեղտ:

Բացում ենք մեր սիլիկոնապատ թևերը և դուրս թռչում լահմաջոյանոցից: Կյանքին հրաժեշտ տվողի պես երեք անգամ պտտվում ենք օդում ու շարժվում դեպի այն լուսացույցը, որի վրա գրված է ` “մանկության հուշեր”: Հենց հասնում ենք տեղ, սիլիկոնապատ թևերը չորանում են, և մենք երեսնիվայր չափալախվում ենք գետնին:

Շուրջը դաշտ է` մարդահասակ խոտերով: Երեք պատանի, ձեռներին պոլիէթիլենային տոպրակներ, նստել են քարերին: Տոպրակների մեջ դատարկում են Նաիրիտ գործարանի սոսինձը, և տոպրակները քաշում գլխներին: Շնչում են սոսնձաբույրն ու չեն արտաշնչում. այդպես եռեսուն վարկյան: Հետո մանչուկներից Ճուտոն իր գլխի վրայից առաջինն է հանում տոպրակը, և էշաժպիտը տարածվում է դաշտով մեկ:

Դռռռ, Դռռռ, Դռռռ: Ժամանակի զգացողությունը փոխվում է : Աշխարհը շարժվում է զարկերակի տմբտմբոցի հետ համահունչ: Վեցը րոպե հետո սոսնձի ազդեցությունը թողնում է, և փոքրիկ տոքսիկամանները նորից ավելացնում են սոսնձի քանակը: Ու այդպես եռեսուներեք տարի: Եռեսուներեքերորդ տարում Ռաֆոն շրջվում է դեպի ինձ, այնուհետև հայացքն հառում հորիզոնին ու ասում.

Pater dimitte illis non enim sciunt quid faciunt!!!

***

Ռաֆոն ԵՐԱԶԻ մարդ է, ոչ` երազանքի:

Առավոտվա ժամը ինն անց կես հասնում եմ մեր հիմնադրած գրասենյակ: Ռաֆոն մեկ օր առաջ զգուշացրել էր, որ հաջորդ օրը պետք է ժամանակին գործի գանք. քիչ եմ ուշացել, ոչինչ: Երեքուկես րոպե դռան զանգն եմ տալիս: Վերջիվերջո քարտուղարուհին դուռը բացում է: Թուշիկները կարմրած են: Երկու վարկյան հետո հայտնվում է Ռաֆոն.

_ Ապեր, էկա՞ր: Մի քիչ ուշացել ես:

_ Հա դե,_ ասում եմ ու անցնում ներս` ընթացքում նկատելով, որ խեղճ Ռաֆոն չի հասցրել շորերը նորմալ դզմզել, ու վերնաշապիկի ծայրը դեռևս ժայթքում է շալվարի “խանութից”. տղա է, ինձ հետ էլ է պատահում: Այդ օրն էլ ուրիշ հետաքրքիր բան չի կատարվում:

Ու ընդհանրապես. արդյոք աշխարհում կա՞ն  ավելի հետաքրքիր պահեր, քան վերը նշվածը:

Տղա է, ո՞ւմ հետ չի պատահում որ:

*

Ռաֆոն ներկայացնում է բոլորիս` մոռանալով ինքն իրեն.

_ Տղեք, Պոլիտեխի թմից Լյովին եմ բերել, մանկությանս ընկերն ա:

_Դե թող գա,_ ասում ենք, այն դեպքում, երբ Լյովը արդեն քառասուն րոպե մեզանից տասներեք ոտնաչափ հեռավորության վրա սպասում էր մեր կանչին կամ Ռաֆոյի գալուն:

Լյովը գալիս է, գլխից հանում վանոյական, ավելի ճիշտ` Վանոյաբար գլխարկը, ու միանում մեզ: Ռաֆոն իր կարմրացող մորուքը քսում է Լյովի ճաղատացող գլխին, հիշում ամենինչ ու այս անգամ երգում է.

_Յա ծեբյա, նիկագդա նեզաբուդու, յա ծեբյա նիկագդա նի ուվիժու:

Շրջվում է դեպի ինձ ու շարունակում.

_Համ էլ, հիշո՞ւմ ես, չէ՞, որ բանին, հըըըմ, բանին զասել էի:

_Այ տուֆտա, գնա Լյովի քաչալը զասի: Համ էլ, էտ քո ասած Բանն ա քեզ զասել, ոչ թե, դու` իրան:

Ու բոլորով երգում ենք.

_Արշալույսը նոր էր բացվել, Ձիս քրտնած ներս մտավ: Ասա տեսնեմ, այ սիրուն ձի, որտեղ … իմ յարին:

Իսկ Բժոն լրիվ ուրիշ երգ է երգում, բայց դա էս պատմության հետ կապ չունի:

Հ.Գ.

Պրիվետ եզ աՓեր

1 անձև-իմաստավոր, 1 անձև-անիմաստ, 1 ձևավոր-իմաստավոր, 1 ձևավոր-անիմաստ երկտողեր

Ջուջունգա, ջուջունգա, Զի կետ,

Ու անցյալդ կտրվեց:

Աֆլան գուդի,սալալա,

մեջը բացեց, գիլինյու:

Ազատություն, եղբայրություն ու հավասարություն,

ՈՒ այդ ամենի վրա` իշխանություն:

Սիբաստյոլ գա, գուտյուշքար,

Ալմաստափոր` խուդուրբար:

Բխկում եմ

bxk

Եվ ինձ լսելով՝
Կարող են ասել.
«Բխկո՞ւմ է, ի՜նչ է».
Իսկ ես էլ կասեմ.
«Այո՛, բխկո՜ւմ եմ,
Ինչո՞ւ չբխկալ»:

Իսկ բխկալով չե՞ն սիրում ու ատում:
Իսկ բխկալուց չէ՞ փայտը ճարճատում:
Առանց բխկալու՝ չկա՛ շահած մարտ:
Առանց բխկալու՝ չե՛ն ծնի նոր մարդ:
Մինչև չբխկա՝ ջուրը չի՛ եռա,
Կեղև չի պատռի հատիկը նռան:
Ծառե՞րն են փթթում՝
Բխկա՜ծ են անշուշտ:
Երկի՞րն է պտտում՝
բխկա՜ծ է անշուշտ…

Սերմերը մինչև կարգին չբխկան՝
Բե՛րք չեն դառնալու:
Թաթերը մինչև կարգին չբխկան
Ձե՜ռք չեն դառնալու:

Բառերն էլ մինչև կարգին չբխկան՝
Ե՜րգ չեն դառնալու…

Ա՜խ, ուր էր թե ես միշտ (արհեստական) բխկայի…

Հ.Գ. Բանաստեղծությունը ծայրից-ծայր ես եմ գրել: Ինչի՞ , Պիեռը` Մինար, Դոն Կիխոտը կգրի, Կամ Նիկոլ Փաշինյանը` “Ազատությունը”, ես էս պի պուճուր բանն է՞լ չգրեմ:

Փոսը

*

*                       *

Հիմա ես փոսի մեջ եմ:

Ինձ թվում է, որ ինձ օգնող չի լինելու: Ես եմ ընկել այս փոսի մեջ, թե ինձ նետել են այստեղ, ինձ համար այդպես էլ հարցական մնաց:

Փոսը շատ նեղ է և չի թույլատրում ինձ կատարել որևէ շարժում: Ես այնքան նեղված եմ, որ չեմ կարողանում նեղվել իմ վիճակից: Գոնե բախտս բերել է, որ գլուխս նայում է վերև, իսկ փոսը ծածկված չէ կափարիչով:

Ճիշտն ասած բախտս շատ բաներում է բերել. հարազատներս առողջ ու երջանիկ են, միայն պապս անցած տարի հեռացավ կյանքից: Կարելի է ասել, որ իր բախտն էլ բացվեց. ո՞վ գիտե: Շրջապատի կողմից սիրված ու հարգված եմ:

Այստեղ` Կովկասի լեռներում, ինձ բավական լավ եմ զգացել: Լեռները միշտ նեցուկ են եղել, բարձրացրել են ինքնավստահությունս:

Բայց ո՞ւր եմ ես հիմա: Ինչպես տեսնում ես, ինչպես տեսնում եմ, ես հիմա փոսում եմ, որից չկա ելք:

Արդեն երկար ժամանակ է, որ փոսի պատերն ու մաշկս ձուլվել են իրար: Ես ձուլվում եմ փոսին: Այս կույր խլուրդն իր բույնն արդեն սկսել է փորել իմ օրգանիզմում:

Երանի՜ խլուրդ լինեի, լինեի կույր, որ չտեսնեի երկինքը, որ փոսից վերև է, և երջանիկ լինեի փոսի մեջ: Այստեղ կլիներ իմ բույնը, այստեղ ինձ հրաշալի կզգայի: Բայց ես խլուրդ չե՛մ, ու կո՛ւյր չեմ: Այդ դեպքում ի՞նչ եմ ես, կամ ո՞վ եմ ես: Տվյալ պայմաներում հաստատ է, որ ես փոսի ամենաշարժուն օրգանն եմ:

Հիշողությունս հուշում է նաև, որ ես նախ և առաջ մարդ եմ: Ես ստեղծվել եմ հողից և դեպի հողն էլ պիտի վերադառնամ: Այդպես ՆԱ է հրամայել:

Մի րոպե. ես հիմա փոսում եմ, ճի՞շտ է: Ու եթե կամաց-կամաց ձուլվում եմ փոսին, հետևաբար դառնում եմ հող: Բայց իմ ժամանակը դեռ չի եկել: Իմ հարազատներն ու շրջապատը դեռ իմ կողքին են: Կովկասի լեռները դեռ կանգուն են: ու ինչո՞ւ եմ փոսի մեջ. չգիտեմ, չգիտեմ, չգիտեմ …

Լավ է` գետնին չեմ կարողանում նայել:

Մեր դարի ութսունական թվականներին սովետական գիտնականները երկրի ընդերքը ուսումնասիրելու համար փորեցին տասներկու կիլոմետր երկարությամբ, երկրին ուղղահայաց փոս: Այստեղ իջեցրեցին ձայնագրիչը, որպեսզի ձայնագրեն ընդերքում տեղի ունեցող ռեակցիաների, շարժումների ձայները: Ձայնագրությունը լսելուց հետո սովետական աթեիստ գիտնականները հայտարարեցին, որ եթե նույնիսկ նրանք չեն հավատում Աստծուն և դրախտի գոյությանը, բայց դժոխքի գոյության ապացույցներ նրանք ունեն: Ձայնագրության մեջ լսվում էր լաց ու ճիչ:

Էլի եմ ասում` լավ է, որ չեմ կարողանում ներքև նայել, որտեղ միգուցե գեհենն է:

Այս ընթացքում ես` արևապաշտս, փոխեցի կրոնս:

Երկա՜ր նայում էի վերև ու չէի նկատում, որ արևն անցողիկ է: Եվ անցողիկ են բոլոր երկնային մարմինները: Անցողիկ է նաև երկիրն ու ամեն երկրայինը: Հավերժ է միայն երկինքը: Դու հավերժ ես` ի՛մ հավատ:

Այդ հավատով էլ ուսում եմ դեւրս գալ փոսից: Շա՜տ մնացի այստեղ: Գոնե փոսիս մոտով անցնող-դարձող լիներ, գոնե չնկատելով ինձ` թքեր փոսի մեջ: Գոնե այդպես կլինեի ինչ-որ բանի համար կարևոր: Կարևոր` ոչնչի համար:

Դուրս եմ ուզում ագալ փոսից. երկա՜ր մնացի:

Հիշում եմ, որ այնտեղ` երկնքի հաստատության վրա նստած է ՆԱ, որն ինձ ստեղծեց հենս այս փոսից: Չեմ հիշում նրա դիմապատկերը: Ոչ ոք ոգի չէր առել` պատկերելու նրան: Հիշում եմ, որ մանրանկարներում եմ միայն նկատել նրա պատկերը, ավելի ճիշտ պատկերի չնչին մասը` Սուրբ աջը: ՆԱ բոլորիս ցույց է տալիս իր աջը, բոլորիս ուղորդում դրանով, օծում, օրհնում, ինչու չէ նաև հրամայում նետվել դեպի փոսը:

Քանի որ ես շատ եմ ուզում դուրս գալ այս փոսից, ես չեմ գտնում այլ տարբերակ, քան աղոթել նրան, աղերսել դուրս բերել փոսից:

Ու ՆԱ կանչում է ինձ: Բայց ոչ իր մոտ: Իր մոտ գնալու համար ես դեռ բավական ժամանակ ունեմ: Ես երկիր եմ դուրս գալու, այն երկիրը, որի սիրում եմ և որն անցողիկ է:

Ես դուրս եմ գալիս փոսից:

*

*                       *

Անունս Ադոնայ է:

Չեմ հիշում, թե երբ եմ ծնվել: Համենայն դեպս ոչ մի փաստաթուղթ, կամ որևիցե վկա չկա, որ հաստատի ծնունդս: Միգուցե ես չեմ էլ ծնվել. չգիտեմ, չգիտեմ, չգիտեմ …

Կյանքն ին հանդեպ դաժան է եղել: Ես որբ եմ:

Չեմ հիշում ո՛չ մանկությունս, ո՛չ էլ երիտասարդությունս: Ես միշտ ծեր եմ եղել: Հիշում եմ, որ միայնակությունից հոգնելով“ վեց օրում ստեղծեցի այն ամենը, որ գոյություն ունի: Իսկ յոթերորդ օրը նստեցի երկնքի հաստատության վրա, և երկրի ջրերը եղան ինձ պատվանդան:

Չեմ ունեցել մանկություն, բայց մանկական խաղերը միշտ էլ ձգել են: Կյանքումս աշխատել եմ վեցը օր, և աշխատանքային գլուխգործոցս խնդրեմ` հողողեն մի արարած: Սրանք բավական բազմացել են և երկար ժամանակ է` զվարճացնում են ինձ: Իսկ վերջում, չարաճճի երեխայի պես, այս հողեղենների մի մասին ես կքառատեմ, մեծ մասին կվառեմ, իսկ քչերին, ովքեր ինձ լավ ծառա եղան և սիրեցի նրանց, կթողնեմ հավերժ ապրելու, բայց ուշադրություն էլ չեմ դարձնի, ինչպես վարվում են բոլորն իրենց մանկության խաղալիքների հետ: Լավ եմ մտածել, չէ՞:

Բայց ԵՍ տխուր եմ: Ես որբ եմ և ծնվել եմ ծեր: ԵՍ էլ եմ ուզում լինել կարևոր:

Ասում են, իբր Կովկասն աշխարհի կենտրոնն է: ԵՍ դնում եմ ակնոցս և տեսնում եմ մի փոս, այդտեղ` Կովկասի լեռներում: Փոսում մի խեղճ էակ կա, որ երկար ժամանակ է` կանչում էր ինձ: Ախր, որդի՛ս, ասացի չէ՞` ծեր եմ, հետևաբար ունեմ լսողության խնդիրներ:

Շատ լավ է` կանչում ես ինձ: ԵՍ` որբս, քեզ պիտանի եղա: Խնդրում եմ` սիրի՛ր ինձ և ների՛ր, որ քեզ նետել եմ փոսը: Ինձ մոտ էլ է պատահում:

Տեսնո՞ւմ ես աջս: Կարող ես բռնել դրանից և դուրս գալ փոսից: Բայց դրանից հետո պիտի երջանիկ լինես, որ ինձ` որբիս, լինես հաճելի:

ԵՍ` Ադոնայս, քեզ դուրս եմ բերում փոսից :

Ժպոյի աղոթքը (հայեցի գլոսսոլալիա)

Չգիտեմ` ով ոնց ա վերաբերվում նման երևույթներին, համենայն դեպս, որպես ստեղածագործություն ցանկանում եմ ներկայացնել երկու հրեշտակալեզու աղոթք: Սրանք ես եմ գրի առել, ինձ էլ շատ է հետաքրքրել: Խոսացողի մասին էլ` լռեմ: Ահա այդ երկու գլոսսոլալիաները: Ու ոչ մի կոչ էլ չեմ անում…

Axotox

***

Կոմելա կասա սելակոնտա

անդերասիվա կանակեա

հէմինիկարա սելինիամարա

ապերաիա կալակոնտա սիլակայա

հոբե սաքենտե կարաուակա

հոբո կամինո սիմոնեկունտաս

աբերասիա կալակեսա

հենդիրիմայա կալակաաս

հիբարակոյաս պարարասենտա

սիլակամինա օբարակեյա

կոմո սինա կայաս, սենտերակայաս

սաբլե աբեյե կուլակա այե

քիմանա կարաս, սինդարակայաս

քեևասաֆինա, սալականտա

կոբորոկոնտա ալամենա

քոմո ասա ալամինաս

Քիբերենտե սոլոկեյե սալամինաս

սինա ասկեյա ինա ամեյաս

ամէն

***

սիլաակոնտա ակարակեսա

սոլոկամինա կերակեսա

կիվանակաաս սոլավանա

էնե ասա

սավա դավակիյան

սենա

հինարա հինա ամենակայա

սոպերակայա

հոնտարակայա սալամանտա

ասբերեկայա, կենտարա կայա

քարաքիսիյա

սոբարակայաս

Հ.Գ. այս ամենին իհարկե կա գիտական բացատրություն, շատ քիչ կասկածանքով: Բայցևայնպես, ես դրանից տպավորվեցի: Սակայն կարծում եմ` շատ լուրջ էլ պետք չի ընդունել, մանավանդ որ.

<<Եթե խոսեմ մարդկանց և հրեշտակների լեզուներով, բայց սեր չունենամ, ինչո՞վ պիտի տարբերվեմ պղնձե շեփորից, որ հնչում է, կամ ծնծղաներից, որ ղողանջում են:>>

Ա, Կորնթ. 13:1 

 

 

Բոբոլը

Ինչո՞ւ են մարդիկ ընդհանրապես ուսումնասիրում ամեոբաներին: Չեմ հասկանում, դա ինքդ քեզ ճանաչելու համա՞ր է:

mtacoxy

Բոբոլը պարզ տղա է` համարյա հողաթափիկ ինֆուզորիա:

Բոբոլն էլ պրոբլեմներ ունի, մտածելու, ստեղծելու, իր առաջ ծառացած խնդիրները լուծելու անհրաժեշտություն. ինքը պիտի ծառայությունից հետո իր տունը վերանորոգի: Երևի հետո էլի նոր խնդիրներ կառաջանան` դրանք լուծելու անհրաժեշտությամբ:

Բոբոլը լավ տղա է: Ասենք` բոլոր երեխաներն էլ լավն են, անմեղ ու անսխալական: Երևի իր անմեղությունն էլ առիթն է շրջապատի ատելության:

Բոբոլը կյանքում վատ բան չի մտածել: Ինքը երբեք չի մտածել:

Բոբոլը քնելուց նույնիսկ չի խռռացնում, միայն քնի մեջ խոսում է` ճիշտ երեխայի պես, որն առօրյան տեղափոխում է երազների աշխարհ և փորձում այդ աշխարհում գտնել իր հարցերի պատասխանները:

Բոբոլը նվիրված է. նվիված է իր հոտին, իր հովվին, իրեն ուղղություն տվող շներին:

Բոբոլը բարի տղա է: Նա գրկում է իր որովայնը,. օրորում իր օրգանիզմում գտնվող բակտերիաներին, նույնիս իրեն շարունակ անհանգստացնող փորի ճիճվին:

Բոբոլը երջանիկ տղա է: Նա երբեք չի մտածել երջանկության մասին, երբեք չի արել քայլեր` դրան հասնելու: Նա չգիտի` ինչ է երջանկությունը ու հենց դրանով էլ երջանիկ է: այդ ամենը դատարկ բաներ են:

Բոբոլը կրքոտ է. այդքան կիրք նվիրաբերել կարտոֆիլ մաքրելուն, և կամ ինքնամոռաց պարել, երբ Թագուհին դեռ հարիսա է եփում` նույիսկ պատկերացնելն անհնար է: սակայն նա, ցավոք, իրենը չի համարում ԱՐԻԱԿԱՆ ՍԵՔՍԻ գաղափարակիրը:

Բոբոլը հասնող տղա է: Միայն մեկ անգամ Ախտագռադից Երևան տանող ավտոբուսին չի հասել:

Բոբոլը լուրջ տղա է: Միայն նրա հետ կարելի է անվերջ խոսել. ասենք` բոլորս էլ ինքներս մեզ հետ անվերջ խոսում ենք, կամ` պատի:

Բոբոլը շատ հետաքրքիր տղա է: Նրանով են հետաքրքրված ճապոնացի գիտնականները: Նրա հետ երբեք չես ձանձրանա: Վերջերս շատ լավ սերտել է <<նստիր>>, <<Պառկիր>> և <<սիկտիր>> հրամանները:

Բոբոլը բոլորիցս լավն է: Նա նույնիսկ իմ ցինիզմից չի վիրավորվում: Նա նույնիսկ Պատերազմում չի վիրավորվում:

Բոբոլն աստվածային է` անքննելի, բարեգութ, գթասիրտ ու ոտակեր:

Բոբոլն իսկապես ուժեղ է, ավելի ճիշտ ` Բոբոլը Հատկապես ուժեղ է:

Բոբոլին սիրում են բոլոր կանայք` բոյով, թե` նիհար, տղա, թե` աղջիկ:

Բոբոլն է արարիչը այն ամենի, ինչ որ եղել է, կա ու կլինի զուգարանում:

Բոբոլն անպարտելի է: Նա երբեք չի մրցում:

Բոբոլը սիրում է մի օրիորդի, որը, ցավոք, սիրում է իր երրորդ երեխային, գարեջուր և Ժիրինովսկուն:

Բոբոլն ամենուր է` Իմ, քո, հարևան Զառա տոտայի մեջ:

Բոբոլին ոչ ոք չի տեսել. նա գոյություն չունի. հենց դրա համար էլ վախկոտի համբավ ունի:

Բոբոլը միշտ ինքն իրեն համոզում է, որ ինքը եսասեր չէ, կռվում է ինքն իր հետ, համոզում ինքն իրեն, հետո համբուրում հայելին ու հանգիստ քնում` ինքն իր հետ:

Բոբոլը տիրապետում է բացարձակ ճշմատությանը: Նա է կյանքի Բանը (խոսքը), Ճշմարիտ ուղին:

Բոբոլը սրամիտ է, պորճ,  հարբեցող ու դՈՒՍ ընԳած

Բոբոլի համար բոլորը բոբոլ են` անդեմ, անգլխաՎոռ ու ժպտերես:

Հա, մի տեղ էլ Բոբոլը ես եմ, դու ես, մեր հարևան Զառա տոտան:

Դատարկ բաներ

writing

Որ տողերը լուսավորում են երեսդ,

Որ կյանքդ լցնում ես ու տեղավորում տողերի արանքում,

Դա հաստատ է:

Կյանքիդ բացատրությունը թող տեղափոխվի դեպի լուսանցք:

Բացատրության փնտրտուքն անիմաստ է:

Կարևորը տողերին բազմած տառերն են, կենսագրությունդ,

Շարադրությունդ գրելու ձևն ու բովանդակությունը:

Սեփական սխալներն ուղղողն էլ ես չեմ,

Այլ` Ուսուցիչը, որ իր բոցավառ գրչով

Աղբն է նետում սխալներս:

Աթոռները շարեմ ու հոգիս պառկեցնեմ նրանց վրա:

Աչքերը թող շեղվեն լուսանցքներից,

Կենտրոնանան ստորակետերի ու

Միջբառային դատարկությունների վրա:

Տողերի ճերմակությունն ապահովում են միջբառային դատարկությունները:

Քո հոգու թռչունն էլ իր բույնն է հյուսել իմ

Կյանքի գրքի լուսանցքներում:

Նա միշտ կտցահարում է կյանքիս իմասը:

Ես ուշացել եմ:

Քո հոգու թռչունը ցատկել է լուսանցքներիցս ներս

Ու տրորել կենսագրությունս:

Նա կտցահարել է տառերս,

կերակրել ճտերին:

Պորճը

…բարձրաձայն աղաղակեց`ասելով. 
-<<Էլի՛, Էլի՛, լա°մա սաբաքթանի>>,որ նշանակում է. 
<<Աստվա՛ծ իմ, Աստվա՛ծ իմ,ինչո°ւ լքեցիր ինձ>>: 
Մատթեոս 27:46 

porchyՀա, ես պորճ եմ, բան կա°…
Ինչ անում եմ , լավ եմ անում, Ճիշտ եմ անում, շատ եմ անում ու սաղին եմ անում: Իմ հզորությունը, փառքը, պորճությունս չափվում ա մաշնիս բանտաժների օրեցօր աճող դույմերով: Իմ մաշնես սովոր ա միշտ բորդյուրից էն կողմ շարժվելուն: Ու թե կա տենց մեկը, որ ցանկանում ա խոչընդոտել իմ շարժվելու իրավունքը, թեկուզ մայթով, թեկուզ հարյուրի տակ իմ ջեյրան մաշնովս մայթերը չափչփլու իմ ազատությունը, ես իրան ցանոթացնում եմ Ամերիկայից հատուկ իմ համար բերած բեսբոլնի բիտայի հետ, որը ավելի շատ բեզբոժնի ա, քան բեսբոլնի: Դե թող դրանից հետո էտ <<մարդկանց իրավունքների պաշտպանը>> կարողանա հանգիստ ժպտալ ու ցույց տալ իր բացակայող ատամները:

Ես շատ կրթված տղա եմ, բայց կիրթ չեմ, խնդալու ա չէ ՞: Մի յոթ տարի առաջ հերս ղրկեց Օքսվորդի համալսարան: Ճիշտ ա, շատ լավ չեմ սովորել, բայ ես էլ եմ նեղություն տեսել, մենակություն տեսել: Հինգ տարի կարելի ա ասել մենակ եմ ապրել, բայց դե ստեղծել եմ, արարել, լավ էլ շրջապատ եմ ունեցել: Այ սովորելը, ջհուդներն էին սովորում: Մինչ սաղ ազգերը կայֆավատ էին ըլնում Օքսվորդի բառերում ու նայթ կլուբմներում, հրեա ուսանողները կռծում էին գրքերը, մարսում դասախոսների ասած յուրաքանչյուր բառը: Դրա համար էլ, մինչ սաղ ազգերը, մի տեղ էլ մենք`հայերս, կյանքներս տվել ենք սութի կայֆերին, ջհուդները կայֆավատ են ըլնում սաղիս վրա. սաղ էլ գիտեն, որ վերջինս ամենահարգի կայֆն ա: Հրեաների մեջ լիքը ընկերներ ունեմ,կյանք ա, մի օր պետք կգան իրանց սիոնա-մասոնա-եսիմինչական կազմակերպություններով: Հիշում եմ, երբ սովորում էի, հերս խնդրում էր, որ Հայաստանից եկած սութի պատգամավորիկներին դիմավորեմ, մի երկու տեղ լեվի տանեմ, կամ էլ եթե ջեբները պետբյուջեյից ծլած փողեր ունեին, իրանց լակոտներին վեկալեմ ու ձգեմ Մոնթե-Կարլո` մսխելու մեր հարգարժան հարկատու ստրուկների հարկերը: Լավ անցան ուսանողական տարիներս: Մերսի պապ ջան:

Լավ, սկսեցի մերսիների շարքը: Նախ մեծագույն շնորհակալություն մեր Տեր Աստծուն, որ ստեղծել ա էն ամենը ինչ որ կա: Մերսիներ Ադամին ու Եվային, որ վերջիվերջո ֆայմեցին, թե ինչի համար են նախատեսված սեփական մարմնի վրա տեղադրված էն մարմնական գործիքները, որ պախկված էին տերևների հետևում, ու օգտագործելով այն`ստեղծեցին սերունդներ: Շնորհակալ եմ պապիներիս ու տատիներիս, որոնց <<քրտնաջան>> սիրո արդյունքում ծնվեցին ծնողներս: Մերսի մամ ջան, որ սիրում ես ու սիրել ես պապային: Մերսի մատներիս, որ շարժվում են նոթբուքիս ստեղնաշարով ու գրում են էս ամենը: Ես ուրացող մարդ չեմ. մերսիներ:

Ինչ վերաբերվում ա ընկերությանը. ընկերություն չկա: Միակ ճշմարիտ ընկերությունը, էտ Սահմանափակ Պատասխանատվության Ընկերությունն ա: Չնայած ես կարամ ասեմ, որ ես ընկեր ունեմ, ասեմ ավելին, ինքը ընկեր չի, ինքը ԸնԳեր ա: Էտ Գագոն ա: Իրան մի ութ տարի ա ինչ չեմ տեսել: Իմ մանկության ԸնԳերը իմ տեսած ամենաճիշտ մարդն ա. երևի հիմա մտքում ինձ քֆուր ա անում. իրան կարելի ա: Բայց մենակ իրան, թե չէ եթե ուրիշ մեկը իրան թույլ տա տենց բան, ես ուղակի, հեզաբարո,էդ ստրուկի ականջին կհուշեմ, որ ես ահավոր շատ սիրում եմ իրա մամային` իրա պապայի ներկայությամբ ու իրա քրոջ ու ուզած աղջկա խմբակցությամբ: Ես դաժան չեմ, ես ուղղակի սիրում եմ այլոց կականց: Գագոն շուտվանից յան ա տվել ինձանից.լավ ա արել.հարգեցի: Իսկ հիմա միակ յան տվողը ես եմ, նամանավանդ էն մարդկանց հանդեպ, ովքեր ,ինչ-որ ակնկալիքով, շների նման մոտենում են հետանցքներին: Արա դե, վեկալեք ձեր սապոններն ու Ս եղեք ձեր հայրենական օջախները: ԶԶվում եմ սաղիցդ:

Ափսոս Գագոն հնարավորություն չէր ունենա հետս գալու,թե չէ էտ սաղ իդիշախոս կացենելենբոգեններին ու էնշտեյնիկներին ցույց կտար: Էհ, կյանքը տենց ա, ի ՞նչ անեմ:
Ի ՞նչ անեմ: Էտ հարցին չեմ կարա պատասխանեմ, բայց կարամ ասեմ, որ եթե ես չանեմ, ինձ կանեն: Բանակում ընդունված էր մի արտահայտություն, որը ցենզուրայի մեջ կոխելով, մի ուրիշ ձև եմ գրում,-<<Քաղցր է անշուշտ քեզ հալածողի ճիպոտը միայն>> , կարճ ասած`բան անողի բանը քաղցր ա: Էտ ես ամեն օր պրակտիկայում ապացուցում եմ: <<շարունակելի>>