Երջանկություն՝ քիմիական

ronald-kurniawan

bonum commune hominis

Ղռռոցը տապալում է լռությանը.

գաճաճներն առել են խառտոցները,

ու գործարանում աշխատանքը եռում է.

խառտում են ուղեղներ՝

Ղռռ, Ղռռ, Ղռռ, Ղռռ:

 

Օդը կանաչավուն-քիմիական է,

որ նստում է կոկորդիդ,

շարվում քթանցքիդ մազերի վրա,

հեռացնում երեկվա վարդաբույր գիշերը:

 

Ձանձրույթն էլ ճզմվել է՝

ի հաշիվ երջանկության:

Ձանձրույթը երջանկության անբաժանելի եղբայրն է,

էն հոտած ու անհետաքրքիր ընկերը,

որին, չգիտես՝ ինչու, միշտ կարոտում ես:

 

Աշխարհի փրկության ծրագրերդ ծալում, դնում ես ծոցագրպանդ.

_ Էս գաճաճների հետ աշխարհը փրկել չի լինի,

կամ չարժե,-

ասում է ԳերԵՍդ:

 

Հետո թողության պահանջմունքդ քեզ ստիպում է նոր տողեր շարել,

շարել ամենուր, շարել իրար գլխի՝ ծուռումռտիկ,

որ երբ հավասարակշռությունը կորցնեն,

դրանց փլուզումից հաճույք ստանաս:

 

_Կարծեմ, թե այն ամենն ինչ գրգռիչ է,

արվեստ է,_ասաց ամենաերկարավուն գաճաճը:

Մյուս գաճաճները գանգատուփ են բացել,

ու ուղեղի՝ տեսողության համար պատասխանատու հատվածի վրա

ծծմբաթթու են լցնում:

Այն բլթբլթում-ճլթճլթում է,

ու տեսածդ աշխարհը աչքիդ առաջ

եռում-ծորում է դեպի փողոցի անկյունի ջրահեռացման փոսը:

 

Կույր-կույր էլի տողեր ես շարում իրար գլխի.

ամեն երկրորդը  սահում-ընկնում է,

տառերն էլ ցրվում ու ոտ առած փախչում են:

 

Դևերը մի ուրիշ պոետ են գտնում,

ու քեզ լքում.

Շազամ:

Advertisements

Ադվենան փոխում է աշխարհը

advena the change

 

_ Հավատալով ոչինչ էլ չես փոխի,_ ասաց իշուկը.

_ Իսկ դու փորձիր հավատալ,_ ավելացրեց Ադվենան

ու անցավ գործի:

 

Հիմա նա թակում է բոլոր փակ դռները,

որ մերժմանը սովորի,

խախտում բոլոր ֆիզիկամաթեմատիկական օրենքները,

որ գրվել են յոթ, հինգ կամ մեկ դար առաջ,

կամ երեկ:

 

Ադվենան ծորում է իր ընկերների փեշերից,

կառուցում սեփական ճշմարտությունը,

որը շրջապատից կախված չէ,

և ոչ էլ այլևայլ հանգամանքներից,

այլ լիարժեք անկախ՝

անբարո ազատ:

 

Թե ունի նա միայն մեկ գլուխ,

ոչ մեկին պարզ չէ.

իր ներքին ԵՍը

հազարգլխանի է,

հազարագույն,

հազարաձայն:

 

Բայց ներկել է իր գլուխը դեղին,

ամենևին ոչ անտեղին,

թե.

_Ահա ես՝ հիմարիկ մի աղջիկ (կամ ոչ այնքան),

որ փոշուց հառնեցի քեզ համար,

կփրկեմ աշխարհը դառնալով  մի չղջիկ,

որ նման չէ ոչ մի մկան:

 

Մկանիս կկապեմ աչքերդ մկան,

խնձորներ կշարեմ գլխներիս,

ճպռոտած հայացքիդ կբերեմ թարմություն,

իսկական-գործնական:

 

Ադվենան կփոխի աշխարհը,

որ էլ լաց չլինի (ոչ էլ երջանկության),

որ էլ պարտք չլինի (ոչ էլ հայրենական),

որ էլ մեղք չլինի,

որ էլ խելք չլինի,

չլինի կախաղան ու գնդացիր,

չլինեն տերեր՝

մեզնից հիմար,

որ էլ կիրք չլինի,

որ էլ սեր չլինի,

չլինի ուտելու պետքություն,

չլինի որբերի պետություն,

խնամքի կարոտ էլ ծառ չլինի,

չլինի գնելու ցանկություն,

որ էլ սեռ չլինի,

բարբաջող ընկեր չլինի,

կատաղած մայրեր չլինեն,

հղփացած աստվածներ չլինեն,

չլինի բթություն,

եզաբոյ մարդիկ չլինեն,

չլինեն կարմիր թուշիկներ,

էլեկտրագույն շրթներկներ չլինեն,

սեր չլինի,

սեռ չլինի,

սեր չլինի,

սեռ չլինի:

 

Ադվենան գրկում է այն մեկին,

որ իր մարմնի վրա մատներով կլորակներ կնկարի,

հետո առնականորեն կգրկի,

որ երկակցում լինի (եռակցումը այս պահին հարմար չէ):

 

 

Ադվենան փոխում է աշխարհը,

բայց ոչ թե մեր,

այլ՝

իր.

մենք անհույս ենք:

 

 

Գդալներ

ex nihilo nihil fit

Դևերիս քշելով էի զբաղված,

երբ մայրս զանգահարեց:

 

Մարիամն էլ ասաց.

_Գնա՛,քնի՛ր, ես քո տեղը կգրեմ,_

ասաց ու չարեց (մեկ-մեկ անում է):

 

Քունս մարմնիցս անջատեցի

ու ուղարկեցի լուսնի մոտ,

որ փաթաթվի նրան

ու քնի:

Քունս էլ

լուսնի հետ միասին

անցան ծառի հետև,

որ ինձ հով անեն:

 

Ամորձատված ցլի պես

այս ու այն կողմ եմ անում. ինչքա՜ն փխրունացա:

 

Այսօրվա անելիքս չարեցի,

որ վաղվանն էլ չանեմ:

 

Դևերս ոտքիս ծայրից ղռռալեն սլացան դեպի

գլուխս,

հետո սառեցրին

մատներս

ու պտալեն դուրս պրծան

ականջներիցս:

 

Ինչ-որ պտուտակապարուրաձև-մագնիսական դատարկություն

քթիցս բռնեց ու քաշեց դեպի իրեն:

Ես էլ ձախ ետևի գրպանիցս հանեցի գդալս

ու սկսեցի խառնել

պտույտին հակառակ:

Դևերս չքվեցին,

Օլե՜, Ալա՜,Օլե՜,

վերջակետ:

Ասենք՝ դանդուռ

adversus solem ne loquitor
adversus solem ne loquitor

_Ի՞նչ պատրաստել այսօր,_

հարցդ ցրեց մեր խոսակցության թեման,

ու ես քթովս ֆռթացրեցի արցունքներս,

որոնք դու չտեսար:

 

Հետո դու (կամ ես՝ ի՞նչ տարբերություն)

մի թևով կաղալեն կհեռանաս,

որ ամեն անգամ ասածդ ճիշտ բանի համար

այտդ չհամբուրեմ,

որ իմ (ու քո) մեջ

քո (կամ իմ) ներկայությունը

ութսունհինգ տոկոսից ավելի չլինի:

 

 

Էլի,ապուշի պես, գդալս կվերցնեմ,

ու հեքիաթդ կլցնեմ

խզբզանքովս (ո՞նց ես ինձ դիմանում):

 

Մեր երեխան էլ

ծրագրից վերածեցինք (վերածեցի, վերածեցիր)

երազանքի,

ու գրեցինք մեր օրագրերում,

որ ուղղակի հիշենք,

ոչինչ ավելին:

 

Մենք այնքան անկեղծ եղանք մեկմեկու հանդեպ,

որքան ես ինքս իմ հանդեպ չեղա.

ինձ ուղված հայհոյանքներդ

օրհնության պես են:

 

Ես կարմիրով փաթաթեցի գլուխդ,

որ Մագդաղենացու անմեղությունդ

չհոսի ուրիշների ոտնատակով,

որ գանգուրներդ ուրիշները չհոտոտեն,

որ երբ հոսես միջիցս (ինչպես ես էի ծորում քո միջից)

ամբողջական լինես:

 

Ես էլ, առանց քեզ, կլինեմ մի

դատարկ ու անգույն

կոլբա,

կամ խոտերից փոքրագույնը՝

ասենք՝

դանդուռ:

Հանուն պոեզիայի

Poetry-writing

“I’m not confused. I’m just well mixed.”
― Robert Frost

Բջիջս ձուլեցի քոնին,

հետո ճտալեն պոկեցի այն,

որ պոկման զրնգոցից

երաժշտություն գրեմ:

 

 

_Ցինի՛կ,_ չասացիր:

 

 

Ինքս ինձ սվաղեցի հանրային ասֆալտին,

համայնքը քայլեց վրայովս,

ես էլ իրենց ոտնատակերին տողեր շարեցի,

սիրո՜ւն, սիրո՜ւն,

որ երբեք չկարդան:

(մարմնիդ տողեր շարելը ավելի զորավոր էր):

 

 

Շրջապատիս նույնաձև համազգեստ հագցրեցի՝

գորշ ու հասարակ.

 

իմ համազգեստն էլ էր նույնը,

բայց մեջս գույներ էին բլթբլթում՝

այն, որ եռացրիր:

 

 

Արդարացումներ փնտրեցի, մեր բաժանման համար,

ու <<հանուն պոեզիա>>յից բացի,

ոչինչ չգտա.

դու էլ վրաս

հանրային կարիքների համար զոհվածի պիտակը դրեցիր.

չընդդիմացա:

 

Ես թռիչքուղիդ պատրաստեցի,

մի քանի փորձնական թռիչքներ արեցի,

տեխզննումն էլ անցկացնելուց հետո,

թույլատրեցի թռիչքդ.

_Ո՞վ քեզ իրավունք տվեց,_ ասացիր:

 

 

Հիմա ինձնից էլ լավ

տողեր ես շարում:

 

 

Սիրտդ, որ գլխիցդ մեծ էր,

իմաստությունդ էլ՝ գրոտեսկորեն անհամաչափ,

սփռեցիր հանրության առաջ, թե՝

Ահա ես՝ գունավորս,

ու ես ձեզ կուտեմ:

 

 

Իրականությունն էլ այն չէ,

որ համայնքը ինձ կերավ.

ես ինքս արեցի.

ինչպես որ ամեն մեկս շինեցինք մեր աշխարհը,

հետո այն կաթսա սարքեցինք,

ու գդալներս վերցրած հարձակվեցինք մեր շինած աշխարհների վրա,

որ խառնենք.

դու էլ իմ կաթսա-աշխարհի վրա համեմունք ավելացրիր, որ անուշ բուրի:

(էն աշխարհի, որ ամենքիս ականջների արանքում է):

Խառը,

խառը գդալներ:

 

 

Լիզեցի համանքի ոտնատակերի տողերս՝ սիրո՜ւն, սիրո՜ւն:

(մարմնիդ տողեր շարելը ավելի զորավոր էր):

 

 

_Ավանա՛կ,_ ասացիր.

չընդդիմացա: